Gradski prevoz plaćen novčićem starim 2.000 godina: Konačno se zna gde i kad je iskovan

Misteriozni novčić iskorišćen je za plaćanje gradskog prevoza u Lidsu pedesetih godina prošlog veka. Istraživači su konačno utvrdili ko ga je iskovao i gde.

Neverovatan novčić, predat lokalnom vozaču autobusa pre više od 70 godina, proizveden je u kartaginskoj koloniji na prostoru današnjeg španskog grada Kadiza (tada Gadira) u 1. veku pre nove ere, a doniran je Muzejima i galerijama Lidsa, saopštila je Gradska uprava Lidsa.

Preporučujemo

Milenijumima nakon njegovog nastanka, retki novčić je dospeo u ruke Džejmsa Edvardsa, bivšeg glavnog blagajnika u gradskom prevozu Lidsa, koji je sakupljao pazar od vozača autobusa i tramvaja i brojao ga na kraju svakog dana.

Izdvajajući sve nevažeće, lažne ili strane novčiće koji nisu mogli biti proknjiženi, Edvards bi ih nosio kući i poklanjao svom unuku Piteru, koji je ove dragocene uspomene čuvao u malom drvenom kovčegu više od 70 godina.

- Moj deda bi nailazio na novčiće koji nisu bili britanski i odvajao bi ih sa strane, a kada bih otišao kod njega, dao bi mi po nekoliko komada – rekao je Piter Edvards, koji sada ima 77 godina, i dodao:

- Bilo je to nedugo posle rata, pa pretpostavljam da su se vojnici vraćali sa novčićima iz zemalja u koje su bili slati. Nijedan od nas nije bio kolekcionar novčića, ali smo bili fascinirani njihovim poreklom i prikazima – za mene su oni bili blago.

I decenijama kasnije zaintrigiran jednim specifičnim novčićem i njegovim neobičnim natpisom, Piter je bio odlučan da otkrije njegovo poreklo. Njegovo marljivo istraživanje otkrilo je da poklon njegovog dede potiče iz nekadašnjeg kartaginskog naselja na španskoj obali.

Kartagina je bila feničanska kolonija koja je zatim prerasla u veliku imperiju koja je bila u sukobima sa Rimskim carstvom, a nakon Trećeg punskog rata Rimljani su je uništili.

Na jednoj strani novčića nalazi se lik boga Melkarta, koji podseća na grčkog heroja Herakla i nosi čuveni ogrtač od lavlje kože. U to vreme, neki feničanski novčići nosili su grčke motive kako bi bili privlačniji trgovcima.

Shvativši izuzetnu starost i značaj novčića, Piter je kontaktirao Muzeje i galerije Lidsa i donirao ga kako bi postao deo njihove impresivne kolekcije antičkog novca.

- Novčić me je uvek fascinirao jer je bilo teško odgonetnuti odakle potiče – rekao je on i dodao:

- Moja prva misao kada sam saznao njegovo poreklo bila je da bih voleo da ga vratim instituciji gde bi svi mogli da ga proučavaju, a Muzeji i galerije Lidsa su ljubazno ponudili da mu pruže dom. Moj deda bi bio ponosan da zna, kao što sam i ja, da se novčić vraća u Lids. Ipak, kako je tamo dospeo, uvek će ostati misterija.

Ket Bakster, kustoskinja arheologije i numizmatike u Muzejima i galerijama Lidsa, potvrdila je da je novčić star 2.000 godina i da je iskovan u tadašnjem Gadiru, piše Live Science.

Novčić će sada biti deo kolekcije smeštene u Centru za otkrića u Lidsu, koja obuhvata kovani i papirni novac kultura širom sveta koji pokriva hiljade godina istorije.

- Neverovatno je zamisliti kako je ovaj mali delić istorije, koji je stvorila drevna civilizacija pre hiljada godina, nekako pronašao put do Lidsa i naše kolekcije – rekla je Salma Arif, izvršna članica Gradskog veća Lidsa za socijalnu zaštitu odraslih, aktivne stilove života i kulturu.

(Telegraf Nauka/Leeds.gov.uk/Live Science)