Pronađen tajni uzročnik visokog pritiska: Novi uređaj detektuje skriveni hormon i tokom sna

Uobičajen, ali često zanemaren uzrok visokog krvnog pritiska možda se krije pred našim očima, a podaci sa novog nosivog uređaja mogli bi biti ključ za njegovo ranije otkrivanje, saopštio je Univerzitet u Bristolu.

Studija, objavljena u žurnalu Science Translational Medicine, bavi se stanjem koje se naziva primarni aldosteronizam ili Konov sindrom. U pitanju je hormonski poremećaj koji pogađa čak jednu od pet osoba sa visokim krvnim pritiskom i dovodi ih u veći rizik od razvoja srčanih oboljenja, moždanog udara, dijabetesa i drugih ozbiljnih zdravstvenih problema.

Preporučujemo

Istraživači sa britanskih Univerziteta u Bristolu i Univerziteta u Mančesteru, kao i norveškog Univerziteta u Bergenu, uz partnere iz Stokholma i Atine, otkrili su da pacijenti sa ovim poremećajem doživljavaju nagle skokove u proizvodnji hormona tokom dana, kao i noću dok spavaju, kada se rutinsko testiranje krvi retko sprovodi.

Zahvaljujući prenosivom uređaju razvijenom na Univerzitetu u Bristolu, nivoi hormona kod pacijenata mogli su se pratiti 24 sata dnevno u njihovim domovima, umesto u bolnici ili istraživačkoj jedinici. To znači da se mogu otkriti skrivene nepravilnosti koje obično promaknu trenutnim metodama testiranja, što vodi ka ranijem otkrivanju zdravstvenih stanja.

- Primarni aldosteronizam je važan uzrok visokog krvnog pritiska i najčešći uzrok sekundarne hipertenzije koju viđamo u našoj klinici. Mogao bi pogađati milione ljudi u Velikoj Britaniji. Međutim, zbog načina na koji se hormoni menjaju tokom dana i trenutne složenosti dijagnostičkog procesa, dijagnoza često kasni ili se nikada i ne postavi – rekao je dr Tomas Apton, klinički istraživač na Univerzitetu u Bristolu i jedan od autora studije, i dodao:

- U našoj studiji, pacijenti su praćeni kod kuće tokom uobičajenih aktivnosti, što nam je omogućilo da vidimo kako se hormoni menjaju tokom vremena u realnim uslovima. Ovaj pristup bi mogao da dovede do revolucije u načinu na koji otkrivamo hipertenziju i smanji kardiovaskularna oboljenja, posebno srčane bolesti i moždane udare, koja su mogla biti sprečena.

Ova pilot studija kontinuirano je pratila nivoe hormona na svakih 20 minuta kod 60 pacijenata iz Bristola, Bergena, Stokholma i Atine, tokom perioda od 24 sata. Svi pacijenti su nosili lagani uređaj – veličine mobilnog telefona koji se pričvršćuje za pojas – i omogućava merenje hormona preko kože dok su obavljali svakodnevne aktivnosti, uključujući i spavanje.

Tehnologija, nazvana U-RHYTHM, usvojena je i unapređena od strane spin-of kompanije Dynamic Therapeutics 2023. godine.

- Kontinuiranim praćenjem hormona tokom 24 sata uspeli smo da otkrijemo prethodno skriveni obrazac noćnih skokova hormona. To nam daje mnogo jasnije razumevanje bolesti i moglo bi lekarima pomoći da je ranije otkriju i efikasnije leče pacijente. Detaljnija matematička i računarska analiza dnevnih hormonskih profila mogla bi s vremenom pomoći u otkrivanju ranijih i suptilnijih oblika bolesti, otvarajući nove mogućnosti za poboljšanje ishoda kod pacijenata koji žive sa visokim krvnim pritiskom – rekao je dr Eder Zavala, jedan od autora studije i stručnjak sa Univerziteta u Mančesteru.

Računarska analiza podataka sa uređaja omogućila je istraživačima da prate promene u aldosteronu, hormonu odgovornom za regulaciju ravnoteže soli i vode u ljudskom telu, kao i dva blisko povezana hormona poznata kao 18-hidroksikortizol i 18-oksokortizol.

Postojeći testovi možda propuštaju pacijente jer rezultati studije pokazuju da nivoi aldosterona ne ostaju visoki sve vreme. Štaviše, istraživači su otkrili da su čak i kod nekih od najtežih slučajeva bolesti postojali periodi kada su nivoi hormona padali ispod minimalnih pragova koji se koriste za otkrivanje ovog stanja.

Umesto konstantno povišenih nivoa hormona, istraživači su otkrili ponavljajuće noćne skokove lučenja hormona, dok je dnevno-noćni ritam ostao očuvan.

Ovi hormonski skokovi, koje proizvode nadbubrežne žlezde, bili su posebno izraženi kod pacijenata čija je bolest uzrokovana problemom u samo jednoj nadbubrežnoj žlezdi, a ne u obe. Abnormalni hormonski obrasci nestali su nakon hirurškog uklanjanja zahvaćene žlezde, pružajući dodatni dokaz da su skokovi bili direktno povezani sa bolešću.

- Nalazi sugerišu da lekari možda moraju da preispitaju način na koji traže ovaj poremećaj, za koji kliničke smernice Endokrinološkog društva sada preporučuju da se razmotri kod svih osoba sa hipertenzijom. Buduća dijagnostika bi se mogla udaljiti od testova krvi u jednom trenutku i usmeriti ka praćenju telesnih hormonskih ritmova tokom vremena, posebno noćnih obrazaca koji, kako se čini, sadrže ključne tragove za bolest. Potrebna su dalja istraživanja kako bi se definisali najbolji klinički putevi, koristeći dinamičko merenje hormona, kako bi se osigurala rana dijagnoza ovog čestog i potencijalno izlečivog uzroka visokog krvnog pritiska – rekao je Staford Lajtman, profesor medicine na Univerzitetu u Bristolu i izumitelj U-RHYTHM tehnologije.

(Telegraf Nauka/University of Bristol)