Brutalno ubistvo kraj tvrđave, telo bačeno u bunar: Forenzičari i arheolozi rešili zločin od pre 2.000 godina

Ko je bio čovek čije je telo pronađeno u bunaru blizu Velsena? I ko ga je ubio?

Arheolozi i forenzičari otvorili su slučaj ubistva posle skoro 2.000 godina. Koristeći najnovije metode, otkrili su jezive detalje zločina, saopštio je Univerzitet u Lajdenu.

Preporučujemo

Ovaj 2.000 godina stari slučaj pružio je obilje informacija, objašnjavaju arheolozi Univerziteta u Lajdenu Kerol van Dril-Mari (Carol van Driel-Murray) i Mark Drisen (Mark Driessen).

Malo je očuvanih skeleta iz kasnog gvozdenog doba i ranog rimskog perioda, što ovaj u velikoj meri netaknuti skelet čini dragocenim resursom za istraživanje. U svojoj novoj knjizi „Žrtve nasilja iz ranorimskog utvrđenja Velsen“, Van Dril-Mari i Drisen rekonstruišu uzrok smrti ovog čoveka. Ova interdisciplinarna studija objedinila je arheološke, istorijske i forenzičke uvide.

Porez kao motiv?

Arheolozi amateri su 1977. otkopali su bunar na mestu gde se nekada nalazilo rimsko utvrđenje Velsen. Na dnu bunara otkrili su gotovo kompletan skelet muškarca, zajedno sa vojničkim opasačem, bodežom, prstenom, brošem i vojničkom sandalom. Arheolozi i istoričari od tada nagađaju o njegovoj sudbini.

Ovo otkriće je ubrzo povezano sa jednim drevnim rimskim izvorom. U svojim Analima, rimski istoričar Tacit opisao je kako su se Frizijci pobunili 28. godine kada su Rimljani zatražili veće poreze. Da li je postojala veza sa ovim ubistvom?

Drisen i Van Dril-Mari nisu želeli da prihvate ovu hipotezu zdravo za gotovo jer za nju nije bilo empirijskih dokaza.

- Pisani izvori i arheološki nalazi često pričaju različite priče – rekla je Van Dril-Mari.

Drevni izvori pretpostavljaju da su se Rimljani povukli sa područja severno od Rajne oko 28. godine, dok arheološki nalazi ukazuju na znatno duže prisustvo.

Skelet iz bunara pokrenuo je toliko pitanja da je doneta odluka da se ovaj arheološki „hladni slučaj“ ponovo otvori. Tokom nekoliko godina, tim arheologa, stručnjaka i entuzijastičnih studenata istraživao je ostatke koristeći najsavremenije tehnike, uključujući analizu izotopa, forenzičku i osteoarheološku analizu, kao i 3D vizuelizaciju.

Pronašli su dodatne dokaze o ubodnim ranama na skeletu, uključujući unutrašnju stranu grudnog koša, kao i brojne perforacije na karlici. Koristeći 3D modele, rekonstruisali su način na koji su rane nanete. Prema rečima istraživača, rane su najverovatnije nanete rimskim vojnim bodežom, verovatno upravo onim bodežom koji je ležao pored čoveka u bunaru.

Brutalno ubistvo

Broj ubodnih rana iznenađujuće je veliki.

- Forenzički stručnjaci su potvrdili da je reč o veoma brutalnom ubistvu – rekao je Drisen. - To pokazuje da su počinilac ili počinioci bili izuzetno besni na ovog čoveka. To je morao biti gnevni i ciljani čin osvete.

On smatra da to čini odbrambenu borbu u utvrđenju znatno manje verovatnim uzrokom smrti.

Ko je bio ovaj brutalno ubijeni čovek? Istraživači veruju da je verovatnije bio običan vojnik nego oficir. Nosio je pohabani rimski bodež, a opasač mu je bio sastavljen od različitih komada. Nasuprot tome, korice bodeža bile su pravi rimski primerak luksuza.

Sa visinom od oko 190 centimetara, ovaj čovek je za to doba bio iznenađujuće visok i veoma mišićav. Zbog toga su arheolozi početkom 1980-ih pretpostavljali da je možda bio Frizijac. Međutim, najnovije metode datiranja dovele su tim do drugačijeg zaključka: izotopi u zubnoj gleđi muškarca ukazuju na to da je detinjstvo proveo u južnoj Evropi. Lokalna hrana i voda ostavljaju tragove u zubnoj gleđi koji otkrivaju gde je neko proveo mladost.

Ko je ubica?

Kao i u svakom nerešenom slučaju, glavno pitanje je: ko je ubica?

- Pokušavamo da rešimo drevno ubistvo modernim metodama i ne opredeljujemo se za samo jednu teoriju – rekao je Drisen. - U prirodnim naukama jedno objašnjenje je pravilo. Međutim, u ovakvom arheološkom slučaju sa ljudskim akterima mnogo je tačnije raditi sa više scenarija.

Njihova knjiga stoga nudi upravo to. Jedan scenario jeste da su muškarca ubili Frizijci tokom napada na utvrđenje, na primer, iz besa zbog poreza, kao što je Tacit opisao. U drugom scenariju razmatraju mogućnost da je reč o dezerteru kog je pogubila vojna komanda. U trećem scenariju ubijen je u znak odmazde od strane jednog ili više pripadnika lokalnog stanovništva.

Drisen i Van Dril-Mari smatraju najverovatnijim da su ubistvo počinili saborci iz vojske kao odmazdu za loše postupanje. Ipak, apsolutna sigurnost ne postoji, priznala je Van Dril-Mari.

- Pozivamo čitaoce da na osnovu istraživanja sami donesu zaključak. Voleli bismo da ovu priču prepustimo nekom piscu istorijske fikcije koji bi o tome mogao da napiše roman ili scenario – rekla je ona.

Istraživanje se ne završava objavljivanjem knjige.

- Postoji još mnogo skeletnih ostataka i arheoloških nalaza iz rimskog naselja u Velsen koji zaslužuju proučavanje kako bi se istorija još potpunije rekonstruisala - kaže Drisen.

Skelet je vraćen u depo Holandskog nacionalnog muzeja starina u Lajdenu, gde se nadaju da će ovu priču uvrstiti u buduću stalnu postavku u delu posvećenom Holandiji u doba Rimskog carstva.

(Telegraf Nauka/Universiteit Leiden)