Imao je oklop, živeo u mulju i usisavao sav plen oko sebe: Pronađen jedini vodozemac koji je živeo u moru

Naučnici su otkrili fosile vodozemca koji je pre oko 237 miliona godina živeo isključivo u moru. To je prvi poznati dokaz o postojanju vodozemca prilagođenog životu u potpuno slanoj vodi, prenosi Rojters.

Dve gotovo kompletne skeletne strukture pronađene su u kineskoj provinciji Guidžou, a pripadale su vrsti Gerrothorax maritimus, životinji koja je živela tokom trijasa, mnogo pre pojave prvih dinosaurusa.

Preporučujemo

Ovaj vodozemac bio je dugačak oko 75 centimetara, imao je spljošteno telo u obliku diska, široka usta i koštani oklop koji mu je, prema mišljenju istraživača, omogućavao da podnese uslove života u slanoj morskoj vodi.

- Najvažnije otkriće je da je postojao drevni vodozemac koji je stalno živeo u moru - izjavio je paleobiolog Rjosuke Motani sa Univerziteta Kalifornije u Dejvisu, jedan od rukovodilaca istraživanja objavljenog u žurnalu Nature Ecology & Evolution.

Fosili su pronađeni u stenama nastalim od morskih sedimenata, u blizini ostataka ihtiosaurusa Guizhouichthyosaurus, morskog gmizavca dugog oko sedam metara, koji je u to vreme bio jedan od glavnih predatora u morima.

Istraživači smatraju da je Gerrothorax maritimus živeo na morskom dnu, gde je iz zasede hvatao plen koristeći usisavanje vode. Njegova široka usta, oblik lobanje i građa grla ukazuju na to da je brzo širio usnu duplju, stvarajući pad pritiska koji je uvlačio vodu i plen.

- To je bila životinja koja je živela na muljevitom do muljevito-peskovitom morskom dnu. Verovatno je hvatala sve što bi plivalo pored nje, poput riba, crva, a možda i glavonožaca - rekao je paleontolog Da-jong Đang sa Univerziteta u Pekingu, jedan od autora studije.

Kao savremeni primer životinje sličnog načina ishrane i veličine, Motani je naveo ajkulu bolničarku, odnosno vrstu ajkule koja živi pri morskom dnu i koristi usisavanje prilikom hvatanja plena.

Otkriće je posebno značajno jer su vodozemci, uključujući žabe, daždevnjake i beznoge vodozemce, uglavnom ograničeni na slatkovodna i kopnena staništa. Njihova propustljiva koža omogućava razmenu gasova i unos vode, ali u morskoj sredini stvara ozbiljan fiziološki problem. Kada vodozemac dospe u slanu vodu, zbog osmotskog pritiska gubi vodu kroz kožu, što može dovesti do dehidratacije. Zbog toga nijedna danas poznata vrsta vodozemaca ne živi u potpunosti u morskoj sredini, iako neke mogu da podnesu bočatu vodu, mešavinu slatke i slane vode.

Prema objašnjenju istraživača, Gerrothorax maritimus razvio se od oklopljenih slatkovodnih predaka, a njihov koštani oklop, prvobitno namenjen zaštiti od predatora, mogao je da dobije novu funkciju kada su životinje naselile more.

Taj proces naučnici nazivaju egzaptacijom, odnosno korišćenjem osobine koja je prvobitno evoluirala za jednu svrhu za obavljanje druge funkcije.

Oklop je, smatraju istraživači, ograničavao kontakt propustljive kože sa slanom vodom i tako smanjivao gubitak vode. Životinja je verovatno unosila morsku vodu kroz usta, a zatim pomoću škrga uklanjala višak soli.

Naučnici navode da fosili kopnenih i slatkovodnih životinja ponekad dospevaju u more nakon smrti, ali da u ovom slučaju hemijski sastav kostiju ukazuje na to da je životinja rasla i razvijala se u morskoj sredini.

- Veoma neobična i simpatična životinja na svoj način - rekao je Motani, ističući da ga je posebno iznenadilo otkriće vodozemca koji je delio morsko stanište sa ihtiosaurusima.

Istraživači napominju da danas postoji više od 8.000 vrsta vodozemaca, ali novo otkriće ukazuje na to da su tokom evolucije pojedine drevne grupe uspele da prevaziđu ograničenja koja su ovu grupu životinja uglavnom zadržala izvan potpuno slanih morskih sredina.

(Telegraf Nauka/Tanjug)