Ovakva fotografija nikad ranije nije viđena: Neverovatan pogled na najpoznatiju maglinu

Maglina NGC 7293 (Heliks) otkako je prvi put uočena u 19. veku postala je jedna od napoznatijih planetarnih maglina na nebu. Posebno je upečatljiva zbog svog prstenastog oblika, a kao jedna od nama najbližih planetarnih maglina postala je omiljena među astronomima. Svemirski teleskop Džejms Veb sada je proučavanje Heliksa podigao na viši nivo, nudeći najjasniji infracrveni pogled na ovaj dobro poznati objekat, saopštila je Evropska svemirska agencija na sajtu posvećenom radu svemirskog teleskopa.

Veb je zumirao ka Heliksu kako bi u krupnom planu video moguću sudbinu našeg Sunca i našeg planetarnog sistema. U ovom pogledu u visokoj rezoluciji fokus je na strukturi gasa koju odbacuju umiruće zvezde. Slika otkriva kako zvezde recikliraju materijal i vraćaju ga nazad u kosmom, postavljajući seme za buduće generacije zvezda i planeta.

Preporučujemo

Foto: NASA, ESA, CSA, STScI, A. Pagan (STScI)

Na slici sa Vebove NIRCam (kamere za blisku infracrvenu svetlost), stubovi koji podsećaju na komete sa dugačkim repovima prate obod unutrašnjeg regiona gasnog omotača koji se širi. Ovde se siloviti vetrovi vrelog gasa sa umiruće zvezde sudaraju sa hladnijim slojevima prašine i gasa, koji su odbačeni ranije tokom njenog života, oblikujući izuzetnu strukturu magline.

Čuvenu maglinu NGC 7293 snimile su mnoge zemaljske i svemirske opservatorije tokom skoro dva veka od njenog otkrića. Vebov pogled na ovaj cilj u bliskom infracrvenom spektru stavlja ove čvorove u prvi plan u poređenju sa eteričnom slikom koju je napravio svemirski teleskop Habl (NASA/ESA). Pored toga, novi infracrveni uvid pokazuje oštar prelaz sa najvrelijeg na najhladniji gas dok se omotač širi od centralnog belog patuljka.

Ovaj usijani beli patuljak, preostalo jezgro zvezde na samrti, nalazi se u samom srcu magline, izvan kadra Vebove slike. Njegovo intenzivno zračenje osvetljava okolni gas, stvarajući čitav spektar karakteristika: vreli jonizovani gas najbliži belom patuljku, hladniji molekularni vodonik dalje od njega i zaštitne džepove u kojima složeniji molekuli mogu početi da se formiraju unutar oblaka prašine. Ova interakcija je od vitalnog značaja, jer predstavlja sirovinu od koje bi se jednog dana mogle formirati nove planete u drugim zvezdanim sistemima.

Na Vebovoj slici magline, boja predstavlja temperaturu i hemijski sastav. Plavičasta nijansa označava najtopliji gas u ovom polju, koji je podstaknut intenzivnom ultraljubičastom svetlošću. Dalje ka spoljašnosti, gas se hladi u žutim regionima gde se atomi vodonika spajaju u molekule. Na samim ivicama, crvenkasti tonovi prate najhladniji materijal, gde gas počinje da se razređuje i gde se prašina može formirati. Zajedno, ove boje prikazuju poslednji izdisaj zvezde koji se transformiše u osnovne sastojke za nove svetove, dopunjujući bogato znanje koje smo uz pomoć Veba stekli o poreklu planeta.

Maglina NGC 7293 (Heliks) nalazi se na udaljenosti od 650 svetlosnih godina od Zemlje u sazvežđu Vodolija. Ostaje omiljena među ljubiteljima zvezda i profesionalnim astronomima zbog svoje relativne blizine Zemlji i fascinantnog izgleda.

(Telegraf Nauka/ESA WEBB)