Ispod Toskane pronađen opasan džinovski rezervoar: Nova tehnika snimila 6.000 kubnih kilometara magme

Kako se magma skrivena na 5, 10 ili čak 15 kilometara dubine može otkriti bez ikakvih površinskih pokazatelja? Odgovor leži u tomografiji ambijentalnog šuma, tehnici koja sa visokom preciznošću analizira prirodne vibracije tla.

Tim sa Univerziteta u Ženevi (UNIGE), Instituta za geonauke i zemljine resurse (CNR-IGG) i Nacionalnog instituta za geofiziku i vulkanologiju (INGV) identifikovao je ogroman rezervoar koji sadrži oko 6.000 kubnih kilometara magme ispod Toskane, saopštio je Univerzitet u Ženevi.

Preporučujemo

Osim naučnog značaja, ovo otkriće utire put bržim i isplativijim metodama istraživanja u potrazi za resursima kao što su geotermalni rezervoari, litijum i retki zemni elementi, čije je formiranje blisko povezano sa dubokim magmatskim sistemima. Studija je objavljena u žurnalu Communications Earth & Environment.

Nacionalni park Jelouston u Sjedinjenim Državama, jezero Toba u Indoneziji ili jezero Taupo na Novom Zelandu su mesta mesta koja kriju ogromne rezervoare magme od nekoliko hiljada kubnih kilometara ispod svoje površine. Njihovo prisustvo otkriveno je putem površinskih dokaza kao što su eruptivni depoziti, krateri, deformacije tla i emisije gasova. Međutim, u odsustvu takvih signala, velike količine magme mogu ostati skrivene i neotkrivene duboko unutar Zemljine kore.

Upravo to je bio slučaj u Toskani, gde je tim sa Univerziteta u Ženevi, uz doprinos istraživača sa Instituta za geonauke i zemljine resurse (IGG-CNR) i Nacionalnog instituta za geofiziku i vulkanologiju (INGV), otkrio rezervoare koji sadrže približno 6.000 kubnih kilometara vulkanskih fluida na dubinama od 8 do 15 kilometara unutar kontinentalne kore.

Iako bi ovo telo magme, u teoriji, moglo da doprinese formiranju supervulkana u geološkim vremenskim okvirima, ono trenutno ne predstavlja pretnju.

- Znali smo da je ovaj region, koji se proteže od severa do juga preko Toskane, geotermalno aktivan, ali nismo shvatali da sadrži tako veliku zapreminu magme, uporedivu sa onom u supervulkanskim sistemima kao što je Jelouston – objasnio je Mateo Lupi, vanredni profesor na Odeljenju za geologiju Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Ženevi i vođa studije.

Ova rastopljena stena detektovana je pomoću tomografije ambijentalnog šuma, tehnike za snimanje podzemlja koja se široko koristi u seizmologiji. Ona omogućava „rendgensko snimanje“ Zemljine kore korišćenjem prirodnih vibracija okruženja koje stvaraju okeanski talasi, vetar ili ljudska aktivnost. Dok ovi signali putuju kroz tlo, beleže ih seizmički senzori visoke rezolucije postavljeni na površini — u ovoj studiji korišćeno je oko 60 instrumenata. Kada se seizmički talasi kreću neuobičajeno malim brzinama, to može ukazati na prisustvo rastopljenog materijala poput magme.

Kombinovana analiza snimaka omogućila je rekonstrukciju trodimenzionalne slike unutrašnje strukture ispitivanog područja.

- Ovi rezultati su važni kako za fundamentalna istraživanja, tako i za praktičnu primenu, kao što je lociranje geotermalnih rezervoara ili nalazišta bogatih litijumom i retkim zemnim elementima, koji se koriste, na primer, u baterijama za električna vozila. Pored velikog naučnog značaja, ove studije pokazuju da tomografija, brzim i jeftinim istraživanjem podzemlja, može biti koristan alat za energetsku tranziciju - zaključuje Mateo Lupi.

(Telegraf Nauka/Université de Genève)