Snimci iz svemira otkrili: Napadi na Iran u jednom danu zagadili planetu sa više SO2 nego erupcija vulkana

Napadi na četiri iranske rafinerije nafte u samo jednom danu su u atmosferu izbacili količinu sumpor-dioksida (SO2) kao tokom vulkanske erupcije. To je pokazala najnovija analiza zasnovana na kineskim i evropskim meteorološkim satelitima.

Podaci zabeleženi iz svemira pokazali su da je vatra izazvana napadima na iranske rafinerije i magacine 7. marta 2026. izbacila u atmosferu ukupno 29.800 tona sumpor-dioksida do 8. marta, piše Live Science. Toksični gasni oblak putovao je oko 2.000 kilometara do 9. marta, dosegavši istočnu Aziju, pokazala je studija objavljena u žurnalu Advanced in Atmospheric Sciences.

Preporučujemo

Iako je oblak nestao do kraja 9. marta, uticaj ovog „događaja sa velikom emisijom“ ne bi trebalo zanemariti zbog kratkog trajanja, naveli su autori studije.

Zagađivači su se pomešali sa padavinama, stvarajući potencijalno korozivnu „crnu kišu“ punu toksičnih čestica poput ugljovodonika, a „neki stanovnici [u Teheranu] osetili su glavobolje, gorak ukus u ustima, iritaciju očiju i kože, kao i poteškoće sa disanjem“, navode autori.

Foto: Hassan Ghaedi / AFP / Profimedia

Već je poznato da tekući rat između SAD, Izraela i Irana oslobađa vanredno velike količine ugljen-dioksida (CO2) uz druge gasove sa efektom staklene bašte. Nedavna analiza pokazala je da je u periodu između 28. februara i 14. marta rat doprineo većoj emisiji ugljen-dioksida nego što je Island emitovao tokom cele 2024.

Sada su istraživači mapirali veličinu i putanju oblaka sumpor-dioksida emitovanog nakon napada 7. marta na skladišta nafte u Fardisu, Šahranu i Agdasijeu, kao i na rafineriju nafte u Teheranu. Da bi pratili oblak, naučnici su analizirali ultraljubičaste i infracrvene hiperspektralne snimke, koji kombinuju informacije o određenim lokacijama sa spektralnim podacima, dobijene sa kineskih satelita FengYun 3 i satelita Sentinel-5 Precursor Evropske svemirske agencije.

Naučnici su otkrili da je količina sumpor-dioksida u atmosferi iznad Teherana naglo porasla 8. marta. Pogođeno područje obuhvatilo je oko 300.000 kvadratnih kilometara, dok su severoistočni vetrovi poslali džinovski oblak čak do istočne Azije.

Poređenja radi, erupcija vulkana Ejafjadlajekidl na Islandu 2010. godine izbacila je ukupno oko 20.000 tona sumpor-dioksida tokom trodnevnog perioda. Oblak pepela bio je toliko ogroman da je prizemljio letove u Evropi na skoro mesec dana nakon serije erupcija i izazvao različite zdravstvene posledice, pri čemu su izložene osobe osećale poteškoće sa disanjem u narednim mesecima.

Sumpor-dioksid je prethodnik kiselih kiša, koje imaju dubok uticaj na životnu sredinu, kao što su ispiranje hranljivih materija iz zemljišta i zagađivanje vodotokova. Zagađenje, uključujući ono od sumpor-dioksida, takođe se povezuje sa depresijom, anksioznošću i drugim problemima sa mentalnim zdravljem. Neophodna su istraživanja kako bi se utvrdili specifični uticaji napada na iranske rafinerije nafte na javno zdravlje, navodi se.

(Telegraf Nauka/Live Science)