Neočekivano otkriće o poslednjoj paganskoj državi Evrope

Izotopska analiza identifikovala je poreklo osoba sahranjenih na groblju u srednjovekovnom Vilnjusu u Litvaniji. Pokazala je da su došli sa udaljenosti od više stotina kilometara i da su bili hrišćani, što je neočekivano za poslednju pagansku državu u Evropi, piše sajt Antiquity.

Dok je ostatak kontinenta prelazio u hrišćanstvo, Litvanija je zvanično ostala paganska sve dok katoličanstvo nije prihvaćeno 1387. godine.

Preporučujemo

Uprkos tome, bilo je nejasno u kojoj meri je stanovništvo Litvanije ostalo pagansko ili prešlo u hrišćanstvo, kao i koliki je bio obim migracija iz šireg hrišćanskog sveta.

Koristeći izotopsku analizu ljudskih ostataka sa groblja iz 13. i 14. veka u Ulici Bokšto u starom gradu Vilnjusa, međunarodni istraživački tim otkrio je da su neki od najranijih hrišćana sahranjenih tamo verovatno stigli iz regiona bivše Kijevske Rusije, što odgovara današnjoj zapadnoj Ukrajini i južnoj Poljskoj.

Arheološki dokazi, uključujući ukrase u vizantijskom stilu, krstove, brojanice i uvezenu pogrebnu opremu, dugo su sugerisali veze sa rutenskim i vizantijskim svetom. Novi dokazi dobijeni izotopskom analizom sada pružaju direktnu biološku potvrdu da je migracija igrala ulogu u formiranju najranijih hrišćanskih zajednica u Vilnjusu.

- Arheolozi su dugo verovali da je zajednica Civitas Ruthenica uključivala migrante iz rutenskih zemalja. Izotopski podaci sada pružaju direktan dokaz da su barem neke osobe sahranjene u Bokštu došle iz krajeva daleko od Litvanije – objasnio je dr Ritis Jonaitis sa Litvanskog instituta za istoriju, jedan od vođa dugogodišnjih arheoloških istraživanja na groblju u Bokštu.

Studija je takođe otkrila da su, za razliku od muškaraca, većina žena sahranjenih na groblju bile lokalnog porekla iz regiona Vilnjusa, što ukazuje na zajednicu oblikovanu migracijama i mešovitim brakovima. Nalazi sugerišu da su lokalne žene možda prihvatile hrišćanstvo kroz kontakt sa muškarcima migrantima iz pravoslavnih zemalja.

Kombinovanjem dokaza iz pogrebnih darova, pogrebnih običaja i izotopskih analiza, istraživači su u stanju da rekonstruišu ne samo odakle su pojedinci dolazili, već i kako su se integrisali u društvo srednjovekovnog Vilnjusa. Nalazi podržavaju stav da su srednjovekovni gradovi bili oblikovani mobilnošću, kulturnom interakcijom i prilagođavanjem.

- Ljudski ostaci čuvaju izuzetne informacije o mobilnosti, ishrani i društvenoj interakciji koje se ne mogu otkriti samo kroz arheologiju. Kombinovanjem arheoloških i istorijskih istraživanja sa izotopskom analizom različitih tkiva ljudskih osteoloških ostataka, možemo po prvi put direktno identifikovati pojedince koji su migrirali u srednjovekovni Vilnjus tokom najranijeg formiranja grada. Ovo istraživanje pokazuje da je Vilnjus od samog početka svoje istorije bio veoma raznolik i međunarodno povezan grad - kaže prva autorka studije, profesorka Gijedre Motuzaite Matuzevičijute sa Istorijskog fakulteta Univerziteta u Vilnjusu i Litvanskog instituta za istoriju.

Ovo takođe pokreće šira pitanja o migracijama u srednjovekovnoj Evropi. Dolazak u Vilnjus mogao je biti povezan sa političkim vezama između Litvanije i rutenskih teritorija, trgovinskim prilikama, religijskom mobilnošću ili raseljavanjem povezanim sa pandemijom Crne smrti (kuge), koja je opustošila veći deo Evrope sredinom 14. veka.

Ruteni je višeznačni pojam koji je korišćen kao opšti naziv za sve Istočne Slovene, ali ne postoji nijedan slovenski narod koji je sebe nazivao Rutenima.

Studija je objavljena u žurnalu Antiquity.

(Telegraf Nauka/Antiquity)