Afarski rift u Etiopiji daje uvid u život i smrt pre 100.000 godina

Istraživanje drevnih kultura u oblasti Etiopije iz perioda srednjeg kamenog doba je značajno za razumevanje kako su živeli neki od prvih homo sapijensa, i konačno napustili Afriku.

Nažalost, nema mnogo dobro očuvanih arheoloških nalazišta na otvorenom iz tog perioda, naročito onih koji poseduju i ljudske fosile i artefakte. Međutim, istraživačka oblast Srednji Avaš u Etiopiji predstavlja jedno od malobrojnih mesta sa bogatim i dobro očuvanim mnoštvom artefakata koji mogu prikazati rani ljudski život u Etiopiji.

Preporučujemo

Arheologija u Afarskom riftu

Afarski rift u severoistočnoj Etiopiji je arheološki centar gde se tri tektonske ploče razdvajaju, stvarajući novi okean. Ova oblast ima tendenciju da sadrži dobro očuvane fosile i takođe udomljava nekoliko lokacija koje su nekad naseljavali rani homo sapijensi i drugi hominini.

Srednji Avaš je jedan arheološki značajan deo rifta, sa sedimentom u dužini većoj od jednog kilometra, gde su sačuvana svedočanstva iz vremena od kasnog miocena do holocena. Istraživački projekti u ovom regionu predstavljaju multidisciplinarni i međunarodni poduhvat od 1981. godine.

Nova studija se fokusira na slojeve sa velikim brojem artefakata iz kasnog kamenog doba koji se polako otkrivaju usled erozije. Utvrđeno je da je ova kolekcija stara oko 100.000 godina. Raniji rad u regionu je dao značajne fosile, ali manje opsežan arheološki kontekst.

Život u Afarskom riftu

Pronađeno je oko 1.800 kamenih artefakata većih od centimetra, zajedno sa 132 životinjska ostatka. Između 65% i 82% oruđa je napravljeno od bazalta, koji je dostupan u regionu. Takođe postoje dokazi da su oruđa proizvedena na toj lokaciji. Iako u ovoj oblasti nema opsidijana, mali broj oruđa (manje od 2%) napravljen je od tog materijala. Istraživači kažu da to može ukazivati na trgovinu sa udaljenim mestima, ali postoje i druge mogućnosti, poput lokalnih izvora koji su sad skriveni.

„Razne arheološke procene govore o mobilnosti, trgovini i društvenim odnosima u srednjem kamenom dobu na bazi porekla sirovina. Nedavna studija govori o transportu 'nelokalnog’ kamenja na udaljenost od 13 km za olduvajske proizvođače alata pre 2,6 miliona godina. Međutim, takve tvrdnje često potcenjuju činjenicu geološki brze erozije ili prekrivanja bližih izvora sirovine“, objašnjavaju istraživači.

Dokazi, uključujući životinjske ostatke, pokazuju da je područje nekad bilo sezonski poplavljena, šumovita poplavna ravnica koja je podržavala raznolik životinjski svet. Pronađeno je mnogo ostataka majmuna, glodara i velikih životinja sličnih govedima ili jelenima. Manje ostataka je pronađeno od životinja kao što su žirafe, gmizavci, ptice i veliki mesožderi poput velikih mačaka. Ipak, nijedna kost nije pokazivala znake kasapljenja ili obrade koju su izvršili ljudi.

„Takođe su relativno brojni veliki glodari i srednje velika goveda. Nisu pronađene modifikacije kostiju povezane za kasapljenjem ili nesumnjivo ljudskom aktivnošću, već samo očekivani glodarski ugrizi i šteta od insekata i mesoždera“.

Zbog čestih poplava, lokacija je verovatno bila naseljena u kratkim i ponovljenim intervalima. Međutim, taj drevni teren je bio bogat izvor hladovine, hrane i kamenih sirovina, premda deljen sa brojnim životinjama.

Tri posebne smrti

Otkrivena su i tri delimična ljudska skeleta, svaki sa različitim postmortem istorijama. Prvi je pokazivao znake brzog ukopa nakon smrti. Nema znakova oštećenja nastalog u vreme smrti. Poređenje sa skeletima majmuna nađenim na površini sugeriše da ova individua nije bila zakopana namerno.

Drugi delimični skelet, sačinjen samo od jednog zuba i nekoliko malenih komada kosti, pokazuje znakove pucanja, ugljenisanja, promene boje i fragmentacije, što ukazuje na gorenje na visokoj temperaturi. Nije jasno da li je do toga došlo prirodno, npr. u nekom požaru, ili se radi o namernoj kremaciji. Kremacija je malo verovatna u tom periodu i ako se o tome radi - bila bi to najranija poznata kremacija na svetu i pogrebna praksa koja dosad nije prepoznata u srednjem paleolitu.

Poslednji skelet je pripadao manjoj odrasloj individui i pokazivao je znake oštećenja koja su napravile životinje, verovatno u trenutku smrti ili vrlo brzo nakon smrti.

Istraživanje na lokaciji u Srednjem Avašu se nastavlja i verovatno će otkriti još više o tamošnjem ranom životu.

(Telegraf Nauka/Phys.org)