Otkrivene tajne Magline Leptir
Svemirski teleskop Džems Veb otkrio je nove detalje u jezgru Magline Leptir ili NGC 6302, planetarne magline udaljene od nas 3.400 svetlosnih godina. Od gustog, prašnjavog torusa koji okružuje zvezdu skrivenu u centru magline do njenih mlazeva, posmatranje pomoću Veba pruža sliku nikad ranije viđenog portreta dnimačnie strukturirane planetarne magline, saopštila je Evropska svemirska agencija (ESA).
Ovu zadivljujuću maglinu je ranije snimio Svemirski teleskop Habl. Sada je Veb, teleskop ESA, američke agencije NASA i kanadske CSA, pružio novi pogled na nju.
Planetarne magline su „među najlepšim i najneuhvatljivijim stvorenjima u kosmičkom zoološkom vrtu“, navodi ESA. Ove magline nastaju kada zvezde sa masama između približno 0,8 i 8 puta veće od mase Sunca izbace većinu svoje mase na kraju svog života. Faza planetarne magline je kratkotrajna, traje samo oko 20.000 godina.
Uprkos imenu, planetarne magline nemaju nikakve veze sa planetama: zabuna oko imena počela je pre nekoliko stotina godina, kada su astronomi izvestili da ove magline izgledaju okruglo, poput planeta. Ime se zadržalo, iako mnoge planetarne magline uopšte nisu okrugle, a Maglina Leptir je odličan primer fantastičnih oblika koje ove magline mogu poprimiti.
Maglina Leptir je bipolarna maglina, što znači da ima dva režnja koja se šire u suprotnim smerovima, formirajući „krila“ leptira. Tamna traka prašnjavog gasa glumi „telo“ leptira. Ova traka je zapravo torus u obliku krofne koji gledamo sa strane, skrivajući centralnu zvezdu magline – drevno jezgro zvezde slične Suncu koje napaja maglinu i uzrokuje da svetli. Prašnjava krofna možda je odgovorna za insektoidni oblik magline sprečavajući gas da jednako teče iz zvezde u svim pravcima.
Ova nova Vebova slika prikazuje centar Magline Leptir i njen prašnjavi torus, pružajući neviđeni pogled na njenu složenu strukturu.
Istraživački tim je precizno odredio lokaciju centralne zvezde Magline Leptir, koja zagreva ranije neotkriveni oblak prašine oko sebe, čineći da potonji sjajno sija na srednjim infracrvenim talasnim dužinama na koje je MIRI osetljiv. Lokacija centralne zvezde magline ostala je neuhvatljiva do sada, jer je ova obavijajuća prašina čini nevidljivom na optičkim talasnim dužinama.
Sa temperaturom od 220 000 Kelvina, ovo je jedna od najtoplijih poznatih centralnih zvezda u planetarnoj maglini u našoj galaksiji.
Studija je objavljena u Monthly Notices of the Royal Astronomical.
(Terlegraf Nauka/ESA)