Hiljadama godina bila je zarobljena u ledu, sad masovno curi u okean: „Koncentracije su skočile za 550%“

Velike količine žive stotinama ili hiljadama godina bile su zarobljene u ledu Antarktika. Ali sada je stopa akumulacije žive na Antarktičkom poluostrvu porasla za 160% od industrijske revolucije, pokazalo je istraživanje naučnika sa Univerziteta u Pekingu.

Studija objavljena u Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) pokazuje da je ovaj region postao žarište ove vrste zagađenja, a povećanje akumulacije se pripisuje otapanju leda zbog klimatskih promena koje je izazvao čovek, piše teleSUR.

Preporučujemo

Kineski naučnici rekonstruisali su dinamiku žive na Antarktičkom poluostrvu i u njegovom okolnom morskom okruženju tokom poslednjih 200 godina, koristeći geohemijske i izotopske zapise iz 16 uzoraka sedimentnih jezgara prikupljenih na različitim lokacijama širom regiona.

Analiza je otkrila da kontinentalni prag koji okružuje Antarktičko poluostrvo akumulira živu po rastućoj stopi od oko 93 dodatna mikrograma po kvadratnom metru godišnje, uprkos svojoj udaljenoj lokaciji.

Primećena stopa je približno dvostruko veća od prosečne stope akumulacije žive izmerene na drugim kontinentalnim pragovima.

U studiji se navodi da povećanje žive na Antarktiku pokreću dva mehanizma. Primarni je otapanje leda i posledična erozija koja pogađa poluostrvo usled globalnog zagrevanja, a sekundarni je to što pojačano atmosfersko taloženje i širenje otvorenih vodenih površina intenziviraju apsorpciju atmosferske žive u morsku vodu unutar ciklusa kruženja vode.

Istorijski gledano, ogromne rezerve leda na Antarktiku služile su kao masivni rezervoar, skladišteći velike količine žive koja se taložila na kopno iz atmosfere. Ta živa potiče kako iz prirodnih geoloških izvora, tako i iz industrijskih emisija uzrokovanih zagađenjem.

Kako temperature rastu, a glečeri se povlače ubrzanim tempom, ova živa, koja je dugo bila zarobljena, oslobađa se u životnu sredinu putem oticanja otopljene vode i površinske erozije.

Stopa oslobađanja žive povezana sa otapanjem leda i erozijom na Antarktiku porasla je za 550% od industrijske revolucije, naglasili su naučnici. Osim toga, kada se led otopi i oslobodi živu u okean, ne ostaje sav zagađivač zakopan pod vodom. Značajan deo se ponovo emituje u atmosferu putem razmene gasova između mora i vazduha.

Poslednjih 200 godina, ovi tokovi isparavanja žive iz mora u atmosferu porasli su za 350%, podstaknuti zajedničkim delovanjem otapanja leda i atmosferskog taloženja. Nalazi studije PNAS-a naglašavaju potrebu da se otapanje leda posmatra kao ključni faktor u upravljanju globalnim zagađivačima.

„Ukratko, ova studija otkriva da je zagađenje Antarktika živom možda ušlo u novu eru dvostrukih faktora stresa: antropogenih emisija i klimatskog zagrevanja. Njegov budući razvoj će verovatno imati dalekosežne posledice po biogeohemijsku ravnotežu žive u Južnom okeanu i ekološku bezbednost polarnog okruženja“, naveli su naučnici u studiji.

(Telegraf Nauka/teleSUR/PNAS)