Dva groba objašnjavaju misteriju razbacanih ljudskih kostiju na nalazištu Gobekli Tepe?

Na nalazištu Gobekli Tepe u jugoistočnoj Turskoj arheolozi su od 1995. iskopali dosta ljudskih kostiju. Ti drevni ostaci stari su oko 10.000 godina i potiču iz vremena kada su ljudi počinjali da prave stalna naselja i bave se zemljoradnjom, piše Phys.org.

Ono što ovaj nalaz čini neobičnim jeste to što su fragmenti kostiju bili razbacani po celom nalazištu, uključujući i njegove monumentalne (zajedničke) građevine. Zašto su tu završili dugo je zbunjivalo naučnike. Da li su ovi drevni stanovnici razbacali ostatke kao deo rituala, ili su ih prirodni procesi pomerali tokom vremena?

Preporučujemo

Odgovori možda konačno postaju jasniji zahvaljujući otkriću prvih netaknutih ljudskih grobova na ovom lokalitetu.

Poslednje tri decenije istraživači su pronašli 928 fragmenata kostiju muškaraca, žena i dece svih uzrasta. Neki fragmenti nose tragove koje su istraživači protumačili kao dokaze ritualnih praksi, ali ti zaključci su daleko od definitivnih.

U radu objavljenom u žurnalu PLOS One, Julija Greski sa Univerziteta Georg-August u Nemačkoj i Li Kler iz Nemačkog arheološkog instituta u Turskoj detaljno opisuju šta su pronašli na dva iskopana grobna mesta. Njihovi nalazi nude nove uvide u to kako su ostaci završili tamo gde su pronađeni.

Jedan grob sadržao je telo mlade žene položeno na sloj kamenja. Drugi je bio zajednička grobnica u kojoj se nalazilo najmanje troje ljudi čije su kosti bile presložene.

U laboratoriji istraživači su pregledali ostatke iz obe grobnice tražeći znakove prirodnog trošenja, kao što su prelomi, tragovi ujeda glodara i debele mineralne kore. Otkrili su da ove kosti pokazuju mnoge od istih tipova prirodnih oštećenja kao i fragmenti razbacani po Gobekli Tepeu.

- Ovaj primarni ukop pokazuje da su se mnoge od uočenih izmena dogodile unutar samog konteksta grobnice – napisali su Greski i Kler.

To je autorima studije sugerisalo da mnogi razbacani fragmenti kostiju prvobitno potiču iz grobova koji su se nalazili više na brdu. Tokom vremena, erozija i odroni zemlje mogli su da pomere zemlju i krš nizbrdo, noseći oštećene kosti iz njihovih prvobitnih počivališta u niže građevine.

Iako pomeranje tla može objasniti mnoge fragmente kostiju, istraživači ne isključuju druge mogućnosti, poput pogrebnih tradicija.

- Iako ovo nudi snažan i verovatan scenario, ne isključuje mogućnost da su se odvijale i dodatne pogrebne prakse – bilo istovremene ili hronološki odvojene – naveli su naučnici.

Misteriozni Gobekli Tepe u Gornjoj Mesopotamiji, u jugoistočnoj Turskoj, jedno je od najčuvenijih i najznačajnijih arheoloških nalazišta na svetu. Najstariji je primer monumentalne arhitekture, a korišćeno je između oko 9500. pre nove ere i 8000. godine pre nove ere.

(Telegraf Nauka/Phys.org)