„Ovo nikad pre nismo videli“: Najmoćniji solarni teleskop otkrio neverovatne vrtloge plazme na površini Sunca
Fotografije Sunca najveće revolucije otkrile su zlatne niti i vrtloge plazme na turbulentnoj površini nama najbliže zvezde. Ovo pruža delimičan uvid u mehanizme koji uzrokuju svemirsko vreme i snažne solarne baklje koje mogu da utiču na Zemlju.
Posmatranje Sunca obavili su američki astronomi na Havajima, uz pomoć najmoćnijeg solarnog teleskopa Inouye i uočili nove karakteristike manje od 20 kilometara u prečniku u magnetski aktivnom području blizu sunčeve pege.
Preporučujemo
Na carskom tronu bio je samo 27 dana: Sahranjen je sa više zlata nego bilo koji drugi imperator u Kini
Ti-reks je bio najstrašniji stvor, a da li znate koliko ih je hodalo planetom? „Kralj tirana“ opet iznenadio
Neviđene slike prikazuju procese na površini koji verovatno objašnjavaju višedecenijsku misteriju zašto je spoljna atmosfera Sunca, milionima stepeni toplija od njegove površine, piše Gardijan.
Zapažanja, objavljena u žurnalu Nature, otkrivaju kako vrtlozi plazme akumuliraju magnetsku energiju, što pokreće snažne solarne baklje.
- Moja prva reakcija bila je: „Va, kako možemo da vidimo ovako male, sitne strukture na Suncu. Ovo je nešto što nikad ranije nismo videli tokom solarnih posmatranja – rekao je dr David Kuridze, astronom u timu.
Kako se navodi, fenomen Kelvin-Helmholcove nestabilnosti stvara spiralne vrtloge koji prenose energiju u gornje slojeve Sunčeve atmosfere, uzrokujući eksplozije, a bolje razumevanje ovih mehanizama moglo bi da poboljša predviđanje svemirskog vremena, zaštiti satelitske komunikacije, električne mreže i GPS sisteme na Zemlji.
Sličan fenomen se javlja i u okeanima, gde mali talasi mogu da se razviju u velike i snažne talase, a u slučaju Sunca, ovi vrtlozi proizvode magnetsku energiju koja se akumulira u gornjim slojevima solarne atmosfere koja, kada se oslobodi, uzrokuje snažne solarne baklje ili izbacivanja koronalne mase.
Ovi fenomeni su glavni uzrok svemirskih oluja, koje mogu da utiču na satelitske komunikacije, GPS sisteme, električne mreže i drugu kritičnu infrastrukturu na Zemlji, a istovremeno potencijalno povećava rizike za astronaute u svemiru.
Dejvid Bobolc iz Nacionalne solarne opservatorije (NSO) Sjedinjenih Američkih Država objašnjava da je Sunce izvor sve ove energije.
- Da bismo jednog dana mogli preciznije da predvidimo ove pojave, moramo da razumemo njegovu fiziku do najsitnijih razmera - rekao je Bobolc.
Istraživači procenjuju i da će bolje razumevanje ovih procesa dovesti do pouzdanijih modela za predviđanje solarne aktivnosti u budućnosti, omogućavajući pravovremenu zaštitu satelita, telekomunikacijskih sistema, elektroenergetskih mreža i svemirskih misija.
Istovremeno, ističe Bobolc Sunce ostaje jedinstvena prirodna laboratorija za razumevanje fundamentalnih zakona fizike.
- To je zvezda koja nam je najbliža i pomaže nam da razumemo osnovne zakone prirode. Prva eksperimentalna potvrda Ajnštajnove Opšte teorije relativnosti došla je iz posmatranja pomračenja Sunca. Samo za napredak ljudskog znanja vredi da se sprovode takva naučna istraživanja - zaključio je on.
(Telegraf Nauka/Tanjug)