Od Sicilije do Malte moglo je da se pešači: Brod „Gaia Blu“ istražuje kopneni most nestao pre 13.000 godina

Sicilija i Malta bile su spojene kopnenim mostom tokom poslednjeg ledenog doba. Međutim, pre oko 13.000 godina ova veza između dva sredozemna ostrva udaljena oko 90 kilometara nestala je. Naučna ekspedicija BRIDGES, sprovedena na okeanografskom brodu „Gaia Blu“ italijanskog Nacionalnog istraživačkog saveta (CNR) sada je istraživala taj prostor.

Tokom poslednjeg ledenog doba veruje se da je nivo mora bio oko 130 metara niži nego danas, pa su mnogi delovi koji su danas pod vodom bili iznad mora. Kopneni most između Malte i Sicilije nestao je pre oko 13.000 godina, a pre toga je bio uglavnom kontinuriran. More nije samo prekrilo kopno, već je preoblikovalo njegovu obalu, saopštio je Nacionalni istraživački savet.

Preporučujemo

Rekonstrukcija ove drevne geografije je cilj kampanje BRIDGES, koju koordiniraju CNR i Nacionalni institut za okeanografiju i eksperimentalnu geofiziku (OGS), uz saradnju Univerziteta na Malti.

Naučni instrumenti na brodu omogućili su rekonstrukciju batimetrije morskog dna visoke rezolucije i istraživanje prvih desetina metara ispod morskog dna pomoću akustičnih talasa. Ovo je posebno važno imajući u vidu da je, uprkos relativnoj blizini naših obala, istraživano područje i dalje okarakterisano nepotpunim i približnim mapiranjem. Uzimanje uzoraka sedimenta takođe je omogućilo pronalaženje uzoraka koji otkrivaju drevne morske naslage. Kroz laboratorijske analize i radiokarbonsko datiranje malih fosilnih fragmenata očuvanih u sedimentima, biće moguće rekonstruisati prošlost trenutno nevidljivih okruženja, skrivenih ispod desetina metara vode.

- Mapa morskog dna koju smo istražili otkriva kompleksan pejzaž, sa često diskontinuiranim reljefom koji se proteže desetinama kilometara, razgraničavajući lagune i depresije. Analogija sa modernim tropskim platformama je jasna: relativno niska područja, razdvojena grebenima i barijernim koralnim sprudovima, sa zaštićenim basenima i lagunama iza njih – rekao je Emanuel Lodolo, istraživač u Sekciji za geofiziku OGS-a i glavni istraživač kampanje zajedno sa Marijom Filomenom Loreto iz CNR-Ismar.

- Rekonstrukcija ovih potopljenih okruženja je takođe od značajne važnosti u arheološkoj oblasti i u proučavanju mezo-neolitskih populacija, njihovih migracionih puteva i naselja – dodao je on.

Dugo se mislilo da je Malta ostala u suštini nenaseljena sve do neolitskog perioda, pre oko 7.500 godina, ali novi dokazi ukazuju na prisustvo lovaca-sakupljača na ostrvu još pre oko 8.500 godina. Do tog vremena, međutim, kopneni most do Sicilije je već nestao, a Malta je bila u sličnoj geografskoj konfiguraciji kao i danas. To znači da se nova mapa kopnenog mosta ne može automatski tumačiti kao mapa prvog ljudskog puta do Malte. I upravo to je čini toliko zanimljivom. Pitanje više nije jednostavno „Da li su ljudi prešli kopneni most?“, već postaje mnogo šire: „Kako su ljudske populacije komunicirale sa ovom teritorijom kada se sam kopneni most pretvorio u more?“

Za drevne narode, Mediteran nije bio fizička barijera, već prilika, navodi CNR. Ovaj morski pojas između Sicilije i Malte oduvek je bio vitalno čvorište u srcu Mediterana, prilika za trgovinu, razmenu i kretanje koje se moglo odvijati duž puteva koje je sada nemoguće prepoznati bez istraživanja potopljenog pejzaža.

(Telegraf Nauka/CNR)