Otkrivene tajne izgubljenog sveta: Na dnu Severnog mora šume rasle hiljadama godina ranije nego što se mislilo

U izgubljenom svetu Dogerlanda, sada dnu Severnog mora, šume su rasle hiljadama godina ranije nego što se dosad verovalo. To je pokazala nova studija sedimentarne drevne DNK (sedaDNK), saopštio je Univerzitet u Voriku.

Nalazi sugerišu da je Dogerlend možda pružao iznenađujuće gostoprimljivo utočište za biljke, životinje i potencijalno ljude, mnogo pre nego što su šume postale rasprostranjene širom Britanije i severne Evrope.

Preporučujemo

Istraživanje objavljeno u žurnalu Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) otkriva da je drveće umerenog pojasa, poput hrasta, bresta i leske, bilo prisutno pre više od 16.000 godina, a detektovana je i DNK roda drveća za koji se mislilo da je nestao iz regiona pre 400.000 godina. Nalazi takođe pokazuju da su delovi Dogerlanda preživeli velike poplave, uključujući Storega cunami pre oko 8.150 godina, kao i da su delovi predela ostali iznad vode sve do pre 7.000 godina.

- Analizirajući sedaDNA iz južnog Dogerlanda u dosad neviđenim razmerama, rekonstruisali smo okruženje ove izgubljene zemlje od kraja poslednjeg ledenog doba do nastanka Severnog mora. Neočekivano smo pronašli drveće hiljadama godina ranije nego što je iko predviđao – kao i dokaze da se Severno more u potpunosti formiralo kasnije nego što se mislilo – rekao je Robin Alabi, profesor Univerziteta u Voriku.

Iz ljudske perspektive, ovo je najbolji dokaz da je pošumljeno okruženje Dogerlenda moglo da podržava rane mezolitske zajednice pre potopa, što može pomoći da se objasni zašto danas na tlu kontinentalne Britanije opstaje relativno malo dokaza iz ranog mezolita.

Dogerland je nekada povezivao Britaniju sa kontinentalnom Evropom pre nego što ga je porast nivoa mora potopio, stvorivši današnje Severno more. Iako je predeo bio pošumljen pre potopa, naučnici su dugo debatovali o tome kada se drveće prvi put nastanilo i koliko je region bio pogodan za praistorijske zajednice.

Koristeći sedimentnu drevnu DNK iz 252 uzorka uzeta iz 41 marinskog jezgra duž praistorijske Južne reke (izabrane zbog dobro očuvanih sedimenata i potencijala da otkrije prošla staništa), istraživači su rekonstruisali ekološku istoriju Dogerlanda od pre otprilike 16.000 godina pa sve do konačnog potapanja.

Utvrđeno je da su šumske vrste umerenog pojasa, uključujući hrast, brest i lesku, bile prisutne hiljadama godina ranije nego što to pokazuju britanski zapisi polena. Lipa (Tilia), drvo koje voli toplotu, takođe se pojavljuje oko 2.000 godina ranije nego što je to ranije zabeleženo u kontinentalnoj Britaniji, što sugeriše da su određeni lokaliteti u Dogerlandu služili kao severno utočište tokom poslednjeg ledenog doba.

Kao dodatno iznenađenje, tim je pronašao DNK roda Pterocarya – srodnika oraha za koji se smatralo da je nestao iz severozapadne Evrope pre 400.000 godina – što pokazuje da je ovo drvo opstalo u regionu mnogo duže nego što je iko očekivao.

Studija podržava sve brojnije dokaze da su „mikroutočišta“ malih razmera omogućila biljnim vrstama umerenog pojasa da prežive uslove ledenog doba u severnoj Evropi, pomažući da se objasni Ridov paradoks – to kako je drveće tako brzo ponovo naselilo region nakon povlačenja poslednjeg ledenog doba.

Prisustvo šumskih staništa u južnom Dogerlendu pre 16.000 godina sugeriše da je ovo područje moglo da nudi bogate ekološke resurse za ljude, uključujući šumske životinje poput divljih svinja, mnogo pre pojave ranih naroda kao što je dobro dokumentovana maglemozijenska kultura pre oko 10.300 godina.

- Dugi niz godina Dogerlend je često opisivan kao kopneni most – značajan samo kao ruta za praistorijsko naseljavanje Britanskih ostrva. Danas razumemo da Dogerlend nije bio samo centar ranog ljudskog naseljavanja, već i da je prisustvo te kopnene mase moglo pružiti utočište biljkama i životinjama i služiti kao prekretnica za način na koji su praistorijske zajednice naseljavale i ponovo naseljavale severnu Evropu tokom milenijuma – rekao je Vinsent Gafni, profesor sa Univerziteta u Bredfordu.

(Telegraf Nauka/University of Warwick)