Pranje sudova sa neželjenim efektima: Kuhinjski sunđeri oslobađaju mikroplastiku

Kuhinjski sunđeri spadaju među najčešće korišćene predmete u domaćinstvu – a mogu predstavljati i potcenjen izvor mikroplastike.

Istraživači pod vođstvom Univerziteta u Bonu ispitivali su koliko se čestica plastike oslobađa iz sunđera tokom pranja sudova i njihov uticaj na životnu sredinu. Nalazi pokazuju da, iako značajne količine mikroplastike dospevaju u životnu sredinu svake godine, najveći udeo u uticaju ručnog pranja sudova na životnu sredinu ima potrošnja vode.

Preporučujemo

Kuhinjski sunđeri se smatraju potencijalnim, ali veoma slabo istraženim izvorom mikroplastike u domaćinstvima. Studija je istraživala koliko se čestica mikroplastike oslobađa iz kuhinjskih sunđera tokom upotrebe i koje su posledice po životnu sredinu. Cilj je bio da se kvantifikuje stvarno oslobađanje u realističnim uslovima upotrebe i da se oceni uticaj na životnu sredinu putem procene životnog ciklusa.

Studija je kombinovala građansku nauku (građani aktivno izvode eksperimente) sa laboratorijskim testovima. Domaćinstva u Nemačkoj i Severnoj Americi koristila su jedan od tri tipa sunđera u svojim svakodnevnim aktivnostima i beležila njihovu upotrebu.

Sunđerima je merena težina pre i posle upotrebe da bi se utvrdili gubitak materijala i oslobađanje mikroplastike. Osim toga, sprovedeni su i laboratorijski eksperimenti pomoću automatizovanog uređaja koji simulira mehanički stres kom su sunđeri izloženi tokom pranja sudova.

Svi ispitivani sunđeri gube materijal tokom upotrebe i tako oslobađaju mikroplastiku. Godišnje oslobađanje se kreće od približno 0,68 do 4,21 grama mikroplastike po osobi godišnje, zavisno od tipa sunđera. Sunđeri sa manjim udelom plastike oslobađaju značajno manje mikroplastike.

Međutim, sveukupno gledano, analiza je pokazala da uticaju na životnu sredinu najviše doprinosi ne oslobađanje mikroplastike samo po sebi, već prvenstvenstveno potrošnja vode tokom ručnog pranja sudova.

Građanska nauka je imala centralnu ulogu u studiji pošto su dobrovoljci koristili sunđere u uslovima stvarnog života. To je omogućilo da se zabeleže realistični obrasci upotrebe i tipične navike prilikom pranja sudova. Ovi podaci su omogućili mnogo realističniju procenu oslobađanja mikroplastike, u poređenju sa samo laboratorijski baziranim studijama.

Iako se količina po osobi čini malom, kad se ekstrapolira na nivo Nemačke, mogu se dostići značajne količine — na primer, do 355 tona mikroplastike godišnje ako bi se specifičan tip sunđera koristio u svakom domaćinstvu.

Iako se veliki deo ovih čestica zadržava u postrojenjima za prečišćavanje otpadnih voda, nekoliko tona ipak dospeva u akvatične sredine ili zemljišta svake godine.

Istovremeno, procena pokazuje da se oko 85 do 97 procenata ukupnog uticaja pranja sudova na životnu sredinu može pripisati potrošnji vode, dok emisije mikroplastike doprinose znatno manje ukupnoj šteti nanetoj ekosistemu.

Studija identifikuje nekoliko načina za smanjenje uticaja na životnu sredinu: koristite manje vode prilikom pranja sudova, jer to ima najveći efekat; birajte sunđere sa manjim sadržajem plastike kako bi se smanjilo oslobađanje mikroplastike; koristite sunđere duže, jer duži vek trajanja smanjuje ukupnu potrošnju resursa.

(Telegraf Nauka/University of Bonn)