Ruski plemić sahranjen s konjem, bojnom sekirom, kopljem… Pronađena komorna grobnica iz 10. veka u Gnezdilovu

Arheolozi su, prilikom istraživanja srednjovekovnog groblja Gnezdilovo kod Suzdalja, otkrili pogrebnu komoru u kojoj je sahranjen muškarac star od 25 do 35 godina, najverovatnije plemić, sa konjem. Ovo je prva komorna grobnica iz 10. veka pronađena u Suzdaljskom Opolju, saopštio je Institut za arheologiju Ruske akademije nauka.

Ranije su arheolozi ovakve grobnice nalazili u Staroj Ladogi, Pskovu, Gnezdovu kod Smolenska, Kijevu, Černigovu i Šestovicama kod Černigova, dok su u severoistočnim zemljama Rusije bile poznate samo u Timerevskim kurganima kod Jaroslavlja.

Preporučujemo

Pogrebna komora je pravougaona drvena konstrukcija ukopana u zemlju, sa podom, zidovima i tavanicom. U grobu plemića otkriven je i bogat pogrebni inventar: arheolozi su pronašli delove konjičke opreme, vrh koplja i bojnu sekiru.

- Obred sahranjivanja u komornim grobnicama, podzemnim drvenim kriptama, upečatljiv je fenomen srednjovekovne kulture koji karakteriše pogrebne običaje i identitet severnoevropskog i staroruskog plemstva 10. veka. Otkriće svake nove komorne grobnice je događaj u proučavanju rane istorije Rusije. Većina ovakvih pogrebnih kompleksa poznata je iz terenske dokumentacije iz sredine i druge polovine 20. veka, koja ne omogućava uvid u sve detalje obreda, sprovođenje antropoloških istraživanja i ne prenosi vizuelni izgled komornih grobova. Tekuća terenska sezona donela je neočekivan priliv novog materijala: peterburški istraživači su ponovili iskopavanja komorne grobnice u Staroj Ladogi, dok je ekspedicija Državnog istorijskog muzeja (GIM) otkrila dve komorne grobnice sa bogatim inventarom u Gnezdovu. Međutim, suzdaljska grobnica ima poseban značaj čak i pored ovih upečatljivih rezultata: nije bila obuhvaćena ranijim iskopavanjima, izbegla je oštećenja i ističe se dobrom očuvanošću koštanih ostataka i celokupnog kompleta pogrebnog inventara. I što je još važnije, dodaje novu tačku na opštu kartu pogrebnih spomenika sa podzemnim drvenim kriptama iz 10. veka - rekao je akademik Nikolaj Andrejevič Makarov, rukovodilac Instituta za arheologiju Ruske akademije nauka (RAN).

Srednjovekovna nekropola Gnezdilovo je jedno od suzdaljskih grobalja 10–11. veka sa grobovima srednjovekovne elite, „izgubljeno“ nakon iskopavanja sredinom 19. veka i ponovo otkriveno poslednjih decenija.

Istraživanja sprovedena tokom sedam godina omogućavaju da se Gnezdilovo nazove ključnim spomenikom za proučavanje nastanka severoistočne Rusije, njenog kulturnog izgleda i društveno-političkog uređenja Suzdaljske zemlje u 10. i 11. veku. Do danas je ovde istraženo nešto manje od stotinu srednjovekovnih grobova s kraja 10. do početka 12. veka: to je najveća serija pogrebnih kompleksa s kraja ovog perioda otvorena u severoistočnim zemljama Rusije u 21. veku i dokumentovana na savremenom metodološkom nivou. U prethodnim godinama ovde su pronađeni grobovi iz 11. veka praćeni prestižnim nakitom, novčićima koji se retko sreću u drugim staroruskim grobljima, oružjem, kao i grobovi konjanika sa bojnim sekirama.

Tokom 2026. godine arheolozi su istražili 15 grobova lociranih na tri sektora.

U Rusiji su se komorne sahrane pojavile krajem 9. veka i poklopile su se sa dolaskom doseljenika iz Skandinavije na ove prostore.

(Telegraf Nauka/Институт археологии РАН)