Hiljade misterioznih gnezda ispod leda Antarktika šokirala naučnike

Naučnici su tragali za olupinama brodova na dnu Vedelovog mora na Antarktiku, ali naišli su na hiljade misterioznih gnezda koja su ih šokirala.

Istraživački tim broda SA Agulhas II 2019. krenuo je u potragu za izgubljenim brodom Endurans Ernesta Šekltona, koji je završio pod ledom 1915. godine. Međutim, ono što su pronašli ispod nekoliko metara leda zaokupilo je njihovu pažnju, piše A-Z Animals.

Preporučujemo

Podvodni dron „Lesi“ zaronio je ispod zaleđene površine u vode koje su oslobođene odvajanjem ledenog brega A68 od ledene ploče Larsen C 2017. godine. Ovaj događaj je otvorio neverovatnih 5.800 kvadratnih kilometara, devičansku teritoriju za podvodno istraživanje. Ono što je robot tamo snimio ostavilo je bez teksta čak i iskusne biologe: red za redom pažljivo raspoređenih kružnih udubljenja, kojih je bilo više od hiljadu, prekrivalo je morsko dno u organizovanim grupama.

Nakon detaljnijeg pregleda, utvrđeno je da je svako udubljenje aktivno gnezdo, delo Lindbergichthys nudifrons, male antarktičke bodljikave ribe. Ove ribe, stvorene za preživljavanje na temperaturama oko nule, pokazale su izuzetnu domišljatost. Svaka riba je iskopala i očistila deo sedimenta, marljivo čuvajući prostor kako bi zaštitila jaja od potencijalnih grabljivaca. Red i preciznost formiranja gnezda ukazivali su na nivo društvene organizacije koji se retko viđa u tako negostoljubivom okruženju.

Istraživače je posebno impresionirao nameran način na koji su gnezda građena i održavana. Za razliku od nasumičnih grupa diktiranih fizičkim faktorima kao što su temperatura, svetlost ili vrsta morskog dna, ova gnezda su svoj raspored dugovala interakcijama između samih riba.

Dublja analiza otkrila je sofisticirano društveno ponašanje koje leži u osnovi ovog sistema gnežđenja. Ribe koje su se okupljale u centru svake grupe imale su korist od brojnosti, dobijajući prirodnu zaštitu samim tim što su okružene drugima. Ovo podseća na poznati model „sebičnog krda“ primećen kod drugih životinjskih grupa, gde pojedinci traže sigurnost sredine kako bi smanjili rizik od grabljivaca. U međuvremenu, veće ili možda robusnije ribe zauzimale su periferna ili čak usamljena gnezda, verovatno sposobne da se same brane.

Foto: Weddell Sea Expedition 2019

Iako su takva društvena ponašanja pri gnežđenju povremeno dokumentovana kod tropskih vrsta, videti ovaj obrazac u ledenim, tamnim vodama Antarktika bilo je bez presedana. Prema naučnicima koji su dokumentovali svoja otkrića u žurnalu Frontiers in Marine Science, ovo pokazuje da se društvena kompleksnost kod životinja može pojaviti čak i pod najnegostoljubivijim uslovima na Zemlji.

Ova ogromna mreža ribljih gnezda ne samo da dovodi u pitanje pretpostavke o životu na Antarktiku, već naglašava ulogu ovog regiona kao jedinstvenog i krhkog ekosistema. Gnezda predstavljaju ključnu kariku u sistemu Južnog okeana, povezujući životinje sa dna sa planktonom i većim grabljivcima širom regiona. Prepoznajući ovaj značaj, podaci iz ekspedicije 2019. sada se koriste za podršku predlogu da se Vedelovo more proglasi zaštićenim morskim područjem, o čemu odluku treba da donese međunarodno telo odgovorno za antarktičke morske resurse, CCAMLR.

Istraživanje ovih mračnih, hladnih prostranstava je notorno teško zbog tame, nemirnih voda i stalne hladnoće. To čini ovakva otkrića utoliko značajnijim i hitnijim u razumevanju i zaštiti složenog života ispod antarktičkog leda.

(Telegraf Nauka/A-Z Animals)