Invazivne vrste: Insekti su i žrtve, a ne samo napadači

Insekti se često smatraju invazivnim zbog poznatih vrsta poput žutonogog (azijskog) stršljena, harlekin bubamare i vatrenog mrava.

Međutim, novo istraživanje otkriva da su insekti takođe velike žrtve invazivnih stranih vrsta — što doprinosi opadanju populacija i smanjuje njihovu sposobnost da pruže bitne usluge za biodiverzitet i ljude, u rasponu od oprašivanja do kontrole štetočina.

Preporučujemo

Prva globalna analiza svoje vrste, pod vođstvom Centra za ekologiju i hidrologiju Ujedinjenog Kraljevstva, otkrila je da invazivne strane vrste smanjuju brojnost kopnenih insekata u proseku za 31% i smanjuju bogatstvo vrsta za 21%. Invazivne životinje nadmašuju ili jedu insekte, dok invazivna vegetacija zamenjuje domaće biljke kojima se insekti hrane.

Studija je pokazala da su prosečna smanjenja brojnosti: Hemiptera (riličari)—58%; Hymenoptera (mravi, pčele, zolje)—37%; Orthoptera (skakavci, cvrčci)—27%; i Coleoptera (tvrdokrilci)—12%.

Analiza podataka sa šest kontinenata pokazuje da određene grupe kopnenih insekata, uključujući pčele, ose, mrave i riličare, trpe negativniji uticaj invazivnih stranih vrsta nego druge grupe, poput tvrdokrilaca. Međutim, autori ističu da rezultati variraju zavisno od dinamike lokalnog okruženja — na primer, invazivne biljke mogu pomagati insektima na mestima gde je domaća vegetacija nestala.

Invazivne strane vrste već su prepoznate kao jedan od pet glavnih direktnih uzroka gubitka globalnog biodiverziteta, uz promenu u korišćenju zemljišta i mora, direktnu eksploataciju, klimatske promene i zagađenje. Ovi faktori ugrožavaju prirodu, ekonomiju, prehrambenu sigurnost i zdravlje ljudi.

"Bitno je da prepoznamo insekte ne samo kao invazivne vrste, već i kao žrtve invazije. Insekti doživljavaju zabrinjavajuće opadanje širom sveta i dok to traje suštinske funkcije ekosistema će sve više biti u opasnosti", kažu istraživači.

"Identifikacija insekata koji su najosetljiviji na biološke invazije pomoći će u boljoj prioritetizaciji upravljanja staništima i u zaustavljanju i kontrolisanju invazivnih stranih vrsta. Ovo je naročito važno kad su resursi ograničeni".

Uveliko je priznato da insekti imaju probleme širom sveta, iako stepen varira između vrsta i regiona. Iako su invazivne strane vrste velika globalna pretnja, njihov uticaj na insekte je daleko manje istraživan nego drugi pritisci kao što su urbanizacija i obogaćivanje nutrijentima. Ovo je prvo istraživanje koje analizira i kvantifikuje uticaj invazivnih stranih vrsta na insekte na globalnom nivou.

Globalni transport dovodi do povećanog širenja neautohtonih vrsta u nove regione, dok topliji uslovi stvaraju pogodnije uslove za uspešan razvoj populacija u nekim od tih oblasti.

Naučnici upozoravaju da će se mnogi izazovi za insekte dalje povećati. "Nadamo se da će naša analiza podstaći više istraživanja o interakciji invazivnih stranih vrsta sa drugim pretnjama po biodiverzitet insekata — na primer, kako klimatske promene mogu uticati na populacije invazivnih stranih vrsta i povećavati njihov uticaj", kaže dr Džozef Milard sa Kembričkog univerziteta.

Istraživanje se fokusiralo na četiri životinjska reda, koja predstavljaju 62% svih vrsta insekata, a koje su stručnjaci identifikovali kao posebno ugrožene invazivnim stranim vrstama.

Naučnici ističu da je rešavanje problema invazivnih stranih vrsta urgentno, ali ostvarivo. Unapređenje prekogranične saradnje u pogledu biobezbednosti je bitno za sprečavanje širenja vrsta u nove regione i pojedinci mogu napraviti razliku.

Vrtlari se savetuju da pažljivo biraju biljke, dok bi ribolovci, čamdžije i šumari, na primer, trebalo da "provere, očiste i osuše" opremu.

(Telegraf Nauka/Phys.org)