Arheolozi u Kini otkrili 2.300 godina staro alkoholno piće u bronzanoj posudi u blizini Kineskog zida

Arheolozi u drevnim posudama najčešće pronalaze samo tragove hrane i pića koja su se u njima nekada nalazila, dok je izuzetno retko da posle više hiljada godina pronađu i samu tečnost. Upravo to se desilo u severnoj Kini, gde je u bronzanoj posudi pronađeno gotovo četiri litra alkoholnog pića starog oko 2.300 godina.

Bronzana posuda otkrivena je na nekropoli Šanđajbao u okrugu Juanđou, u autonomnoj regiji Ningsja Hui. Iskopavanja je sproveo Institut za arheologiju Ningsje, a nakon otvaranja posude istraživači su utvrdili da se u njoj nalazi nešto manje od jednog galona, odnosno približno 3,7 litara drevne tečnosti, navodi Archaeology magazine.

Preporučujemo

Hemijska analiza otkrila je da nije reč o običnoj vodi koja se tokom vekova nakupila u posudi. Naučnici su identifikovali 24 različita hemijska jedinjenja, među kojima aminokiseline, masne kiseline i ugljene hidrate. Sastav je istraživačima omogućio da zaključe da se u bronzanoj posudi nalazilo alkoholno piće napravljeno prvenstveno od običnog prosa (Panicum miliaceum), uz pšenicu i ječam.

Nalaz tako pruža retku priliku da se drevno alkoholno piće ne proučava samo na osnovu ostataka apsorbovanih u keramici ili tragova na posudama, već analizom samog sadržaja koji je preživeo više od dva milenijuma. Za njegovo izuzetno očuvanje najverovatnije je bio presudan način na koji je bronzana posuda zatvorena.

Drevni majstori koristili su dvostruki sistem zaptivanja. Sa unutrašnje strane nalazio se tekstilni sloj, dok je spoljašnji deo bio prekriven glinom. Takva kombinacija ograničila je prodor spoljašnjih materija i pomogla da sadržaj ostane zatvoren u posudi približno 23 veka.

Mesto na kojem je posuda pronađena daje otkriću dodatni istorijski značaj.

Nekropola Šanđajbao nalazi se nešto više od jedne milje, odnosno približno 1,6 kilometara, od oko 160 kilometara dugog dela ranog Kineskog zida koji je država Ćin gradila tokom Perioda zaraćenih država, između 475. i 221. godine pre nove ere. To je bilo vreme pre ujedinjenja Kine pod carem Ćin Ši Huangom. Današnja predstava o Kineskom zidu kao jedinstvenoj monumentalnoj građevini nastala je mnogo kasnije, dok su u ovom periodu pojedinačne države podizale sopstvene odbrambene sisteme radi zaštite svojih teritorija.

Foto: Yang Zhisen / Xinhua News / Profimedia

Država Ćin bila je jedna od najmoćnijih među njima. Nakon dugog perioda međusobnih sukoba, upravo je njen vladar Ćin Ši Huang 221. godine pre nove ere porazio suparničke države i uspostavio prvo ujedinjeno kinesko carstvo.

Nekropola na kojoj je pronađena bronzana posuda verovatno je korišćena za sahranjivanje lokalnog stanovništva, ali i pripadnika vojnih snaga raspoređenih u utvrđenjima duž zida. Zbog toga arheološki nalazi sa ovog područja mogu pružiti dragocene informacije o životu zajednica koje su naseljavale severne granice države Ćin.

Ipak, samo prisustvo alkoholnog pića u grobnici ne omogućava da se sa sigurnošću utvrdi kome je ono pripadalo niti zbog čega je položeno uz pokojnika.

Fermentisana pića imala su važnu ulogu u različitim aspektima života drevnih kineskih zajednica, uključujući gozbe, društvene događaje i ritualne aktivnosti. Zbog toga je moguće da je piće pronađeno u grobnici imalo simboličnu ili obrednu funkciju, ali konkretno značenje ovog priloga ne može se utvrditi samo na osnovu njegovog prisustva. Hemijska analiza pića otkrila je i koje su žitarice korišćene za njegovu pripremu.

Proso je hiljadama godina predstavljalo jednu od ključnih žitarica severne Kine, naročito u oblastima u kojima su suvlji klimatski uslovi otežavali uzgoj drugih kultura. Činjenica da je upravo ono bilo glavni sastojak pića uklapa se u poljoprivrednu tradiciju ovog dela zemlje.

Prisustvo pšenice i ječma dodatno pokazuje da su stanovnici regiona raspolagali različitim žitaricama koje su mogli da koriste za pripremu hrane i fermentisanih napitaka.

Foto: Yang Zhisen / Xinhua News / Profimedia

Zbog toga sadržaj bronzane posude predstavlja mnogo više od arheološke neobičnosti. Njegova hemijska analiza može pomoći istraživačima da bolje razumeju sirovine i postupke koji su korišćeni za proizvodnju alkoholnih pića u severnoj Kini pre više od dva milenijuma.

Nalaz je posebno vredan upravo zbog količine sačuvanog sadržaja. U arheologiji se drevna hrana i piće često proučavaju indirektno – analizom mikroskopskih ostataka, organskih molekula ili naslaga pronađenih na unutrašnjim zidovima posuda.

Bronzana posuda sačuvala je približno 3,7 litara tečnosti, pružajući istraživačima neuobičajeno veliki uzorak za hemijsku analizu. Zahvaljujući tome, moguće je dobiti detaljniju sliku sastava napitka koji je napravljen u vreme kada se Kina još sastojala od suparničkih država.

Otkriće istovremeno pruža mali, ali veoma konkretan pogled na svakodnevicu ljudi čija istorija često ostaje u senci velikih vojnih sukoba, vladara i monumentalnih građevina.

Dok obližnji ostaci ranog Kineskog zida svedoče o ratovima, granicama i političkim promenama koje će dovesti do ujedinjenja Kine, sadržaj jedne bronzane posude govori o mnogo neposrednijoj strani tog sveta – žitaricama koje su ljudi uzgajali, tehnologiji fermentacije koju su poznavali i piću koje je bilo dovoljno značajno da završi u grobnici.

Posle približno 2.300 godina, bronzana posuda nije sačuvala samo arheološki predmet već i deo njegovog originalnog sadržaja, pružajući istraživačima retku priliku da neposredno prouče svakodnevni život i prehrambene navike ljudi drevne Kine.

(Telegraf Nauka /Archaeology magazine)