Kupio presto na licitaciji od pretorijanaca, vladao samo 66 dana: Srebrnjak rimskog cara pronađen na Elandu

Ranije pronađeni zlatni novčić Marka Didija Julijana... Foto: Pictures From History / akg-images / Profimedia

Rimski srebrni novčić, iskovan 193. godine za vreme cara Didija Julijana, čoveka koji je kupio imperatorski tron na licitaciji, otkriven je u utvrđenju Vedbi na Elandu. Ovaj nalaz je prvi takve vrste u Švedskoj izvan Gotlanda i pruža nove uvide u korišćenje utvrđenja tokom perioda Velike seobe naroda, saopštio je Univerzitet u Stokholmu.

Preporučujemo

Tokom ovogodišnjih prolećnih arheoloških istraživanja u utvrđenju Vedbi na Elandu, sprovedenih u okviru projekta „Kriza, konflikt i klima”, došlo je do izuzetnog otkrića: rimskog srebrnog novčića tipa denar.

Novčić je pronađen sistematskom upotrebom detektora metala u utvrđenju i njegovoj okolini, a pronašao ga je volonter Niklas Olson. Numizmatičari Lenart Lind i Slava Kulešov identifikovali su da je novčić iskovan tokom kratke vladavine cara Marka Didija Julijana.

Didije Julijan bio je jedan od pet careva tokom burne 193. godine u Rimskom carstvu. Na vlast je došao podmićivanjem pretorijanaca, obećavši svakom od njih po 23.000 sestercija – što je ekvivalentno desetogodišnjoj plati. Kako bi ispunio ova obećanja, morale su se iskovati velike količine srebrnog novca. Međutim, posle samo 66 dana on je svrgnut i pogubljen. Njegov naslednik, Septimije Sever, kasnije je naredio da se većina Julijanovih novčića pretopi, zbog čega su preživeli primerci danas retki.

Otkriće u utvrđenju Vedbi je stoga naročito značajno. U Švedskoj je ranije pronađeno samo pet denara Didija Julijana, i to svi na Gotlandu. Ovo je, dakle, prvi nalaz na Elandu i prvi izvan Gotlanda.

Veruje se da su denari iz ovog perioda dospeli u baltički region tokom Velike seobe naroda, otprilike između 400. i 550. Ovaj nalaz doprinosi našem razumevanju korišćenja utvrđenja i ukazuje na aktivnost tokom tog perioda. Dodatnu potvrdu daju i drugi nalazi na lokalitetu, uključujući kopču za plašt, odnosno dugme agrafu, koje se takođe može datirati u period Velike seobe naroda.

Projekat „Kriza, konflikt i klima” istražuje kako su se društva u prošlosti nosila sa krizama. Ovo otkriće osvetljava period političke nestabilnosti u Rimskom carstvu, uz paralele sa našim vremenom: vreme u kojem je bogati senator mogao da kupi carstvo.

(Telegraf Nauka/Stockholms universitet)