Magijsko otkriće ispred gradske kuće: Tablica s kletvom konačno dešifrovana

Tablice s kletvama, defiksiones na latinskom ili katadesmoi na grčkom, poznate su iz arheoloških ostataka širom Sredozemlja. Na ovim pločicama od olova ljudi starog veka pisali su poruke za bogove, najčešće kletve sa imenima ljudi kojima su želeli da se desi nešto loše, a onda su ih probijali ekserom i stavljali u grob ili bunar. Verovalo se da zapisane reči „vezuju“ nesreću za rivale u poslu ili ljubavi.

Arheolozi su u Herlenu, gradu u Holandiji, otkrili olovnu pločicu s kletvom. Ovaj „magijski predmet“ iz rimske provincije Donje Germanije nastao je u 2. veku, a specifičan je po tome što je napisan ne na latinskom, već na grčkom jeziku i to u egipatskom stilu, saopštio je, saopštio je Univerzitet u Hajdelbergu.

Preporučujemo

Tablica iz Herlena, mesta nekadašnjeg rimskog vojnog naselja Koriovalum (Coriovallum), otkrio je tim holandskih arheologa u jami ispod trga kod gradske kuće. Artefakt dimenzija 9,3 sa 4,8 centimetara sadrži tri različite grupe slova, što je otkrila analiza sprovedena na Institutu za papirologiju korišćenjem RTI tehnologije. Ova kompjuterski potpomognuta fotografska tehnika podrazumeva pravljenje više snimaka natpisa uz promenljivo osvetljenje. Pojedinačne fotografije se zatim digitalno kombinuju u jednu sliku sa podesivim osvetljenjem, što omogućava da se istaknu čak i najmanji detalji na površini.

Ono što je posebno značajno kod ove tablice jeste prizivanje različitih božanstava i demona u egipatskom stilu, sastavljeno na starogrčkom jeziku. Većina tablica s kletvama pronađena u severnoj Evropi napisana na latinskom. Pored toga, herlenska tablica s kletvom sadrži grupu od tri magijska simbola. Prema mišljenju dr Rodnija Asta, akademskog direktora Instituta papirologije, oni su verovatno korišćeni da prenesu željenu poruku natprirodnim silama. Nakon njih slede imena dvojice muškaraca i dve žene, koji se pominju kao „drugovi robovi“.

- Tablica je služila ili kao kletva protiv ova četiri roba, ili kao kletva u njihovo ime protiv neimenovane osobe - navodi hajdelberški papirolog.

Neobično je i to što su imena dvojice muškaraca latinska, a imena dve žene grčka.

- Ne može se isključiti mogućnost da je jedna od dve žene bila autorka natpisa i da je sa sobom iz rimskog Egipta donela navodnu sposobnost komunikacije sa božanskim silama putem takvih kletvi – rekla je dr Julija Lugovaja, naučna saradnica na Institutu za papirologiju.

U razvijenoj civilizaciji duž Nila, magija je igrala važnu ulogu, ističe prof. dr Joakim Kvak, direktor Instituta za egiptologiju Univerziteta u Hajdelbergu. Neke prakse, posebno one vezane za zaštitu i lečenje, bile su zvanično priznate i predstavljale su prihvaćen deo religijskog života. Druge, u kojima su se sledili sopstveni interesi na štetu drugih, obično su se sprovodile u tajnosti.

- U prvim vekovima nove ere, bliskoistočne, egipatske, jevrejske, a ponekad čak i hrišćanske tradicije su se sve više spajale i širile po celom tadašnjem Rimskom carstvu, što je razvoj koji otkriće iz Herlena upečatljivo potvrđuje – rekao je ovaj egiptolog.

Tablica s kletvom će u budućnosti biti izložena u Muzeju u Herlenu. Natpis, koji je dešifrovan na Institutu za papirologiju Univerziteta u Hajdelbergu, biće objavljen u okviru naučne publikacije, čime će postati dostupan istraživačima za dalja proučavanja.

(Telegraf Nauka/Universität Heidelberg)