Legendarni Izgubljeni grad otkriven u Čečeniji mogao bi prepraviti istoriju Severnog Kavkaza

Veliko arheološko otkriće u južnoj Rusiji izaziva uzbuđenje u globalnoj akademskoj zajednici – istraživači veruju da su možda otkrili davno izgubljeni srednjovekovni grad Magas — prestonicu moćne Alanije.

Otkriće je ostvareno u Čečenskoj Republici, delu Severnog Kavkaza, tokom opsežnih iskopavanja na pogrebnoj lokaciji Majrtup. Projekat preventivne arheologije povezan sa razvojem infrastrukture pretvorio se u jedno od najznačajnijih istorijskih otkrića u tom regionu u poslednjih nekoliko decenija, kažu stručnjaci.

Preporučujemo

Prema ruskim arheolozima, nalazište se prostire na približno 350 hektara, što ga čini najvećim poznatim srednjovekovnim naseljem dosad identifikovanim u Severnom Kavkazu. Sama veličina kompleksa, u kombinaciji sa bogatstvom artefakata — uključujući novčiće i pogrobne strukture — sugeriše da to nije bilo samo naselje, već veliki utvrđeni urbani centar.

Istraživači iz Ruske akademije nauka ističu da se karakteristike nalazišta uveliko podudaraju sa istorijskim opisima Magasa, uključujući veličinu, stratešku lokaciju i dokaze o ekonomskom i političkom značaju.

Prisustvo novca naročito ukazuje na razvijenu ekonomiju i moguće trgovinske veze dalje od neposrednog regiona. Takva otkrića jačaju teoriju da je to naselje imalo centralnu ulogu u srednjovekovnom alanskom društvu.

Istorijske reference o Magasu dolaze iz vremena od 9. do 11. veka, prvenstveno putem spisa arapskih hroničara. Ovi izvori opisuju Magas kao prestonicu Alanije, moćnog kraljevstva koje je dominiralo delovima Kavkaza tokom ranog srednjovekovnog perioda.

Tekstovi kažu da se Magas nalazio otprilike tri dana putovanja od kraljevstva Sarir, za koje se veruje da se nalazilo na prostoru današnjeg Dagestana. Geografski položaj novoootkrivene lokacije uveliko je u skladu s tim.

Ako se pokaže kao tačno, ovo bi rešilo dugotrajnu istorijsku misteriju. Vekovima istoričari i arheolozi raspravljaju o tačnoj lokaciji Magasa, predlažući različita mesta širom regiona. Međutim, nijedno ne daje tako ubedljivu kombinaciju arheoloških i tekstualnih dokaza kao kompleks Majrtup.

Slojevi civilizacije

Osim potencijalne identifikacije Magasa, nalazište daje izuzetan uvid u evoluciju ljudskog naseljavanja u regionu. Arheolozi izveštavaju da područje sadrži kulturne slojeve koji se protežu od halkolita (bakarnog doba) do kasnog srednjeg veka.

To znači da je mesto bilo kontinuirano naseljeno hiljadama godina, odražavajući promenljive civilizacije, tehnologije i društvene strukture. Takav kontinuitet je redak i pruža dragocenu priliku za proučavanje dugoročnog istorijskog razvoja u regionu Kavkaza, kažu istraživači.

Iskopavanja su prvobitno izvođena kao deo pripremnih radova za gasovod. Ove vrste „spasilačkih iskopavanja“ često donose važna otkrića, ali je malo njih dalo rezultate ovog obima.

Alani su bili nomadski i kasnije polunomadski narod koji je govorio iranski jezik. Došli su do izražaja između 1. milenijuma pre nove ere i srednjovekovnog perioda. Poznati po veštoj konjici, trgovačkim mrežama i strateškom prisustvu širom evroazijske stepe i Kavkaza, igrali su ključnu ulogu u kulturnom i ekonomskom povezivanju različitih regiona.

Na svom vrhuncu, Alani su uspostavili moćan politički entitet u Severnom Kavkazu, a veruje se da je Magas bio njihov politički i administrativni centar. Njihova zaostavština se smatra važnom za razumevanje rane srednjovekovne istorije Evroazije i razvoja društava u regionu Kavkaza.

Implikacije ovog otkrića idu dalje od regionalne istorije. Alanska civilizacija je igrala ključnu ulogu u povezivanju Evrope i Azije putem trgovine, kulture i migracije. Identifikacija njenog glavnog grada mogla bi značajno poboljšati naše razumevanje srednjovekovne geopolitike i kulturne razmene širom Evroazije.

Štaviše, otkriće bi moglo preoblikovati istorijski narativ o Čečeniji i širem Kavkazu, popunjavajući praznine u periodu iz kog su pisana svedočanstva ograničena. Istraživači naglašavaju da će kontinuirana iskopavanja biti od suštinskog značaja za potvrdu da li se zaista radi o Magasu.

Zanimljivo je da ime Magas postoji i danas, kao moderna prestonica Republike Ingušetije. Osnovan devedesetih godina prošlog veka, grad je namerno nazvan po legendarnoj srednjovekovnoj prestonici, odražavajući želju za ponovnim povezivanjem sa drevnim nasleđem regiona.

Dok je moderni grad relativno mali i novizgrađen, Magas iz prošlosti — ako se ovo otkriće pokaže kao tačno — predstavljao bi mnogo stariji i uticajniji urbani centar.

Arheolozi planiraju da nastave rad na lokaciji koristeći napredne tehnike datiranja i dalja iskopavanja kako bi testirali svoju hipotezu. Ako se to potvrdi, ovo otkriće bii moglo postati jedno od najvažnijih arheoloških dostignuća u Rusiji u poslednjim godinama.

Zasad „izgubljeni grad“ Magas ostaje primamljiva mogućnost — ali mogućnost bliža nego ikad da postane istorijska činjenica.

(Telegraf Nauka/ArkeoNews)