Snimak iz svemira otkrio nešto neverovatno: Ova mrlja kao da je doneta na Zemlju sa Meseca

Iz ugla astronauta koji iz svemira gleda ka Zemlji, ova mrlja u sušnom južnom delu Madagaskara deluje veoma čudno. Na jednom drugom mestu – na Mesecu – ona to uopšte ne bi bila. Magmatska stena anortozit, česta je na lunarnoj površini i vidljiva je čak i sa naše planete, objavila je američka svemirska agencija NASA.

Anortozita, naravno, ima i na Zemlji, može se videti na površini od istočne Kanade i Skandinavije do južne Indije i Madagaskara.

Preporučujemo

Astronaut, član Ekspedicije 75, iz svemira, sa Međunarodne svemirske stanice, snimio je ovu fotografiju masiva Saririjaki na Madagaskaru.

Anortozit je intruzivna magmatska stena, nastala od magme koja se hladi ispod površine, sačinjena od velikih mineralnih kristala. Naučnici smatraju da je masiv koji se ovde vidi nastao u kasnom pretkambrijumu, pre najmanje 600 miliona godina. Njegov današnji izdanak pokriva oko 100 kvadratnih kilometara.

Stene koje okružuju anortozit otkrivaju dinamično poglavlje u geološkoj prošlosti ovog područja. Istraživači su utvrdili da se masiv Saririjaki nalazi unutar zone duktilnog smicanja, gde su visoki pritisci i temperature metamorfisali i preoblikovali stenu, dajući joj linearne šare koje se pružaju pravcem sever-jug.

Geolozi smatraju da se ova deformacija dogodila kada su se delovi onoga što su danas Afrika, Indija, Madagaskar, Australija i Antarktik sudarali formirajući superkontinent Gondvanu. Neki naučnici su pretpostavili da je drugi masiv anortozita u zoni smicanja, koji se nalazi oko 60 kilometara severnije, tokom tog procesa odvojen od masiva Saririjaki, stvarajući strukturu velikih razmera tipa budinaž.

Anortoziti na Zemlji pokazali su se korisnim za naučnike koji proučavaju prošlost Meseca. Lunarni anortoziti su stariji od 4 milijarde godina, a kristalizovali su se iz Mesečevog okeana magme kako bi formirali njegovu spoljašnju koru. Istraživači su analizirali uzorke koje su Apolo astronauti doneli na Zemlju, ali pošto je taj materijal ograničen, oni takođe gledaju analogne zemaljske stene. Anortoziti u planinama Birtut u Montani posebno dobro odgovaraju sastavu lunarne verzije.

Fotografija astronauta ISS075-E-85249 snimljena je 28. avgusta 2026. godine digitalnim fotoaparatom Nikon Z9 sa žižnom daljinom od 400 milimetara. Obezbedili su je Odeljenje za posmatranje Zemlje sa ISS-a i Jedinica za nauku o Zemlji i daljinsku detekciju u Svemirskom centru Džonson pri NASA.

(Telegraf Nauka/NASA)