Tragovi koronavirusa pronađeni u organima skoro tri godine nakon kovida-19

Postkovid komplikacije i aktiviranje uspavanih ćelija raka naučnici sa ruskog Univerziteta Sečenov povezali su sa produženim zadržavanjem komponenti SARS-CoV-2 u tkivu unutrašnjih organa (kardiovaskularnih, reproduktivnih, u plućima, gastrointestinalnom traktu).

Naučnici su istražili ovu oblast podrbonije nakon što su otkrili tragove koronavirusa u plućima jednog pacijenta čak 35 meseci nakon preležane bolesti.

Preporučujemo

- Istraživači su otkrili RNK (ribonukleinsku kiselinu) i proteine koronavirusa u plućima, gastrointestinalnom traktu, srcu i endometrijumu čak i mesecima i godinama nakon infekcije - navodi se u izveštaju koji je prenela agencija TASS.

Naučnici su ispitali tkivo dobijeno tokom operacija i obdukcija. Koristeći PCR i imunohistohemiju, otkrili su RNK koronavirusa, kao i njegov šiljasti protein i nukleokapsidni protein. Ovi nalazi ukazuju na to da produženo perzistiranje virusnih komponenti može da bude jedan od uzroka postkovid sindroma, zajedno sa autoimunim reakcijama.

Virusne komponente su otkrivene u nekoliko tipova ćelija, a premećaj ovih ćelija doprinosi hroničnoj upali, oštećenju krvnih sudova i neadekvatnom snabdevanju tkiva krvlju.

Identifikovane plućne lezije uključivale su hroničnu opstruktivnu bolest pluća, intersticijalnu pneumoniju i tešku fibrozu. Jedna pacijentkinja je razvila plućnu alveolarnu proteinozu nakon reinfekcije, a oporavila se nakon lečenja.

Naučnici su takođe proučavali vezu između kovida-19 i progresije raka. Kod pacijenata sa rakom pluća, virusne komponente su otkrivene i u tumorskim ćelijama i u endotelnim ćelijama. Utvrđeno je da adenokarcinomi pluća kod preživelih od kovida-19 imaju povećane nivoe matičnih ćelija raka, što je povezano sa rizikom od metastaza i otpornošću tumora na hemoterapiju.

- Postoji hipoteza da koronavirus podstiče prelazak matičnih ćelija raka iz uspavanog, odnosno spavaćeg, stanja u aktivno - citirana je u izveštaju patološkinja Elena Ščelokova.

Istraživači sugerišu da SARS-CoV-2 može da utiče na razvoj tumora menjajući ćelijske signalne puteve. Međutim, potrebna su dalja istraživanja da bi se potvrdila ova hipoteza, uključujući poređenje stanja pacijenata obolelih od raka pre i posle kovida-19.

Tragovi koronavirusa pronađeni su i u ćelijama želuca, creva i jetre. U tkivima digestivnog sistema, specijalisti su identifikovali inflamatorne promene i područja nekroze. Među otkrivenim bolestima bili su steatoza i steatohepatitis jetre, gastritis, erozije i čirevi želuca, hronični limfocitni kolitis i lezije pankreasa.

Naučnici navode da je moguće da je infekcija koronavirusom doprinela progresiji već postojećih gastrointestinalnih bolesti. Kod pacijenata sa adenokarcinomima želuca i debelog creva, specijalisti su primetili povećanje broja i aktivnosti matičnih ćelija raka, slično promenama koje se vide kod raka pluća.

Istraživači su takođe otkrili promene u srčanom tkivu povezane sa koronavirusom. Neki pacijenti su razvili miokarditis i srčanu insuficijenciju nakon infekcije. Postkovid miokarditis karakteriše oštećenje vaskularnog endotela, što remeti protok krvi do srčanog mišića, a simptomi mogu da podsećaju na koronarnu arterijsku bolest.

- Štaviše, miokarditis povezan sa koronavirusom ima svoje karakteristike: virus prodire u vaskularni endotel, oštećujući ga i sprečavajući krvne sudove da normalno funkcionišu i snabdevaju tkiva hranljivim materijama. Zbog toga kliničke manifestacije postkovid miokarditisa mogu da podsećaju na koronarnu arterijsku bolest. Stoga je temeljna dijagnoza neophodna za propisivanje terapije - rekla je Jevgenija Kogan, direktorka Referentnog centra za morfološke i imunohistohemijske metode istraživanja na Univerzitetu Sečenov, navedeno je u saopštenju.

Pacijenti koji su se oporavili od kovida-19 zahtevaju temeljan pregled pre operacije srca. Ako upala potraje, postoji rizik da se implantirani zalistak neće pričvrstiti.

Istraživači su takođe otkrili da SARS-CoV-2 može dugo da se zadržava u endometrijalnom tkivu - unutrašnjoj sluzokoži materice - i da doprinese razvoju poremećaja koji dovode do ženskog neplodnosti.

- S obzirom na to da značajan deo onih koji su se oporavili od kovida-19 čine mladi ljudi, važno je obratiti pažnju na svoje reproduktivno zdravlje u prvim mesecima nakon bolesti i na duži rok - rekla je Tatjana Demura, direktorka Instituta za kliničku morfologiju i digitalnu patologiju na Univerzitetu "Sečenov".

Naučnici preporučuju praćenje zdravstvenog stanja čak i nakon blagog slučaja infekcije koronavirusom. Posebnu pažnju treba obratiti na osobe sa postojećim medicinskim stanjima, jer je najteže oštećenje pluća primećeno kod pacijenata sa hipertenzijom, koronarnom bolešću srca, gojaznošću i dijabetesom.

Gastroskopija pomaže u otkrivanju zapaljenskih promena u želucu, a CT skeniranje može otkriti patološke procese u plućima. Rana dijagnoza i lečenje mogu da spreče razvoj ozbiljnih komplikacija.

Dalja istraživanja mehanizama kojima komponente SARS-CoV-2 opstaju u organizmu, prema rečima istraživača, pomoći će u razjašnjavanju uzroka postkovid komplikacija i razvoju ciljanih metoda terapije.

(Telegraf Nauka/Tanjug)