Otkriven drevni sistem merenja koji povezuje vreme, smrt i kosmos

Kamene strukture drevnog grada Mitla u Meksiku možda vekovima skrivaju matematički poredak. Nova studija otkriva da su arhitekte zapotečke civilizacije koristile karakterističan sistem merenja prilikom dizajniranja svojih zgrada.

Štaviše, izgleda da ove mere nisu samo određivale dimenzije struktura, već su takođe odražavale cikluse vremena, verovanja o smrti i poredak univerzuma u arhitekturi.

Preporučujemo

Studija sa Nacionalnog autonomnog univerziteta Meksika (UNAM) putem analize vrata, stubove, dvorišta i grobnica u Mitli rekonstruiše ranije nedefinisan zapotečki sistem merenja. Nalazi sugerišu da bi varijacije koje su ranije protumačene kao arhitektonske nepravilnosti zapravo mogle biti deo namernog plana.

Arhitektonski sistem zasnovan na osam centimetara

U središtu sistema koji su koristile zapotečke arhitekte nalazi se izuzetno jednostavna merna jedinica: približno osam centimetara, što odgovara širini četiri prsta postavljena jedan pored drugog.

Istraživači su utvrdili da su veće strukturne jedinice nastajale množenjem ove male osnovne mere sa različitim brojevima. Naročito se jedinice od 1,84 i 1,92 metra više puta pojavljuju na vratima, stubovima i strukturnim planovima Mitle.

Ispitivanje vrata, stubova, dvorišta i drugih arhitektonskih elemenata širom devet strukturnih kompleksa pokazalo je da su različiti prostori dizajnirani u skladu sa specifičnim pravilima merenja.

Raniji istraživači su razlike u dimenzijama zgrada tumačili kao dokaz da nije postojao precizan sistem merenja. Međutim, nova studija kaže da ove varijacije odražavaju namerne izbore zasnovane na funkciji i značaju arhitektonskog prostora.

Vremenski ciklus od 52 godine utisnut u kamen

Najupečatljiviji rezultati istraživanja proizilaze iz potencijalnih veza između brojeva koji se ponavljaju u arhitektonskim merenjima i mezoameričkih kalendara.

U drevnim mezoameričkim društvima, period od 52 godine bio je vremenski ciklus od ogromnog značaja. Solarni kalendar od 365 dana i ritualni kalendar od 260 dana bi se poklopili u istoj početnoj sekvenci nakon 18.980 dana. Ovaj period je bio povezan sa obnovom vremena i nastavkom kosmičkog poretka.

Istraživači su otkrili da ukupna širina otvora za vrata i stubova odgovara jedinici od osam centimetara uvećanoj 156 puta. Ovaj broj je tačno tri puta ciklus od 52 godine.

Slični numerički odnosi primećeni su u dvorištima i drugim arhitektonskim elementima. Ponavljanje ovih brojeva širom različitih struktura ukazuje na to da su arhitekte možda namerno ugradile svoje koncepcije vremena u mere zgrada.

Ipak, ova veza ne dokazuje definitivno namere drevnih arhitekata. Snaga studije nije u jednoj numeričkoj koincidenciji, već u obrascima merenja koji se ponavljaju širom različitih prostora.

Smrt, ponovno rođenje i poredak kosmosa

Mitla je bila više od naselja. Taj grad, koji su Zapoteci zvali Ljoba — što znači „mesto gde duše počivaju“ — imao je poseban značaj za verske ceremonije i pogrebnu arhitekturu.

Istraživanje sugeriše da se ova sveta funkcija možda odražavala u merama struktura. Veće i drugačije merne jedinice na jednoj lokaciji, koje se ne vide u drugim arhitektonskim oblastima, možda ističu ceremonijalni značaj.

Upečatljiv primer je položaj oltara, koji se ne nalazi tačno u centru dvorišta. Istraživači smatraju da su njegove udaljenosti ka severu i jugu zasnovane na mernim jedinicama povezanim sa brojevima 9 i 13.

U nekim mezoameričkim tradicijama, ovi brojevi imaju veze sa devet gospodara noći i trinaest gospodara dana. Takođe se pojavljuju u kosmološkoj misli koja objašnjava različite slojeve univerzuma.

Ovaj položaj sugeriše da su arhitekte pri dizajniranju svetih prostora možda uzimale u obzir ne samo simetriju, već i cikluse vremena, ritualne prakse i razmišljanja o zagrobnom životu.

Da li arhitektonska tajna Mitle postoji u drugim gradovima?

Sistem merenja u Mitli možda nije izolovana tradicija. Identifikovani su tragovi sličnih mernih jedinica na drugim arheološkim lokacijama u regionu Oahaka. Konkretno, sličnosti u pogrebnoj arhitekturi sugerišu da su se neke tradicije merenja koristile u različitim naseljima i periodima.

Ipak, sistem koji je detaljan i dosledan kao u Mitli još nije otkriven u drugim zapotečkim naseljima. Osim toga, ostaje nemoguće utvrditi tačno značenje svakog numeričkog odnosa.

Ova studija demonstrira da drevna arhitektura nije samo u tome kako je kamenje postavljeno, već i u idejama s kojima su strukture projektovane. U Mitli, širina vrata, dimenzije dvorišta ili položaj oltara mogu nositi informacije o načinu na koji su drevni Zapoteci razumeli vreme i univerzum.

(Telegraf Nauka/ArkeoNews)