Sklopiva stolica Guldheja je jedina potpuno očuvana iz bronzanog doba Evrope

Izuzetno dobro očuvana drvena sklopiva stolica sa sedištem od vidrinog krzna, napravljena oko 1400. godine pre nove ere, verovatno je bila statusni simbol i pronađena je u grobu starešine iz bronzanog doba u južnoj Danskoj.

Kad su arheolozi iz Nacionalnog muzeja Danske 1891. godine iskopavali pogrebnu humku poznatu kao Guldhej („Zlatni breg“) u južnom Jilandu bili su iznenađeni pronalaskom dobro očuvane sklopive drvene stolice, slične onima koje su poznate iz starog Egipta i Grčke.

Preporučujemo

Međutim, sklopiva stolica iz Guldheja napravljena je u Danskoj pre oko 3.400 godina i jedina je potpuno očuvana stolica iz bronzanog doba u Evropi, kako kaže Nacionalni muzej Danske.

Stolica je otkrivena u grobu starešine koji je bio sahranjen u izdubljenom hrastovom deblu i umotan u goveđu kožu. Među pogrebnim darovima bili su bronzana sekira i bronzani bodež, sa dve ukrašene drvene činije i drvenom kutijom. Sklopiva stolica je bila neobičan dodatak i verovatno je predstavljala izuzetno visok status ovog čoveka.

Okvir stolice je bio izrađen od jasena, dok je sedište bilo od vidrine kože, od koje je tokom milenijuma sačuvan samo fragment. Obrasci urezani u gornji deo drvenog okvira bili su ispunjeni crnom supstancom nalik katranu kako bi se kreirala geometrijska dekoracija.

U studiji iz 1999, istraživači su utvrdili da je stolica napravljena od dva drvena okvira, od kojih je svaki visok oko 33 centimetra. Kad su okviri spojeni pod uglom od 45 stepeni, ova niska stolica je bila izdignuta oko 24 cm od tla. Verovatno je okvir stolice prvobitno bio spojen bronzanim ekserima, koji su možda uklonjeni pre nego što je stolica stavljena u grob, kažu istraživači.

Sklopive stolice mogu izgledati jednostavno, ali su bile važni komadi nameštaja koji su ukazivali da osoba koja sedi na njima ima visok položaj, i verovatno su korišćene u ritualima ili ceremonijama.

Arheolozi su pronašli drevne sklopive stolice ovog stila u Egiptu i Grčkoj bronzanog doba, gde su vremenski uslovi povoljniji za očuvanje organskih materijala poput drveta.

Sklopiva stolica iz Guldheja nije jedina u nordijskim zemljama; delovi stolica su pronađeni u drugim grobnicama starešina u Danskoj i severnoj Nemačkoj, a retka metalna sklopiva stolica pronađena je čak u ranosrednjovekovnom grobu žene u Nemačkoj. Međutim, reč je o jedinoj potpuno očuvanoj drvenoj sklopivoj stolici iz bronzanog doba u Evropi, kažu istraživači. Čini se da sklopive stolice pripadaju grobovima ratnika iz ranog bronzanog doba.

Sličnost stolice iz Guldheja, napravljene u Danskoj, sa stolicama pronađenim u dalekim civilizacijama znači da su ljudi u bronzanom dobu razmenjivali ideje putem trgovine i darivanja. Stolice pokazuju jasnu umetničku vezu između nordijskih i mediteranskih grupa iz bronzanog doba. Još jedna veza je točak sa četiri žbice na čuvenim Sunčevim kolicima iz Trundholma, što imitira dizajne viđene u egejskom regionu.

Neobična sklopiva stolica i drvene činije sahranjene sa starešinom iz bronzanog doba u humci Guldhej mogu se opisati samo kao retki predmeti koji označavaju veliki ugled, kažu predstavnici Nacionalnog muzeja Danske.

(Telegraf Nauka/Live Science)