Nešto ekstremno čudno dogodilo se 2014. u svemiru: Naučnici tek sad na putu da reše misteriju
Jedna od najvećih crvenih zvezda u svemiru 2014. iznenada je postala žuta. Naučnici tek sada, 12 godina kasnije, počinju da shvataju razloge ovog jedinstvenog i ekstremno čudnog događaja i na putu su da reše misteriju.
Jedna od najvećih poznatih zvezda u svemiru - WOH G64 - možda je prešla u fazu žutog hiperdžina između 2013. i 2014. godine, pokazuje istraživanje objavljeno u žurnalu Nature Astronomy, saopštio je Springer Nature. Ova promena pruža retku priliku da se zvezdana evolucija posmatra uživo i da se istraži kako različiti procesi mogu oblikovati završne faze masivnih zvezda i supernova koje iz njih nastaju.
Preporučujemo
Egipat: Nova otkrića egipatsko-kineske misije o hramu kralja Aprijesa u Mit Rahini
Iz zaleđenog Baltika izronio ratni brod: Potopila ga švedska mornarica pre skoro 4 veka, razlog neverovatan
Crveni superdžinovi ili crveni supergiganti su zvezde sa masom više od osam puta većom od mase Sunca i imaju relativno kratak životni vek, koji traje svega od jednog do 10 miliona godina, pre nego što konačno eksplodiraju kao supernove. Međutim, evolucija i sudbina najsjajnijih crvenih superdžinova nisu najjasniji. Od svog otkrića 1980-ih, WOH G64 se smatra jednim od najsjajnijih, najvećih (sa poluprečnikom 1.540 puta većim od Sunčevog) i najhladnijih crvenih superdžinova u obližnjem Velikom Magelanovom oblaku, što ga čini jedinstvenim primerom za proučavanje zvezdane evolucije, prenosi SciMex.
Kako bi istražili evoluciju zvezde WOH G64, Gonsalo Munjoz-Sančez i njegove kolege analizirali su više od 30 godina merenja sjaja počevši od 1992. godine, kombinujući ih sa novim i arhivskim elektromagnetnim spektrima. Otkrili su da je zvezda prošla kroz brze promene, prvo gubeći sjaj 2011. godine, pre nego što se oporavila i postala žuća i toplija (za više od 1.000 stepeni Celzijusa) u periodu 2013–2014. U 2025. godini njen sjaj je znatno opao. Takođe je došlo do promena u hemijskom sastavu njene atmosfere.
Da bi objasnili ove događaje, autori predlažu dva moguća scenarija. Prvo, WOH G64 bi mogla biti deo binarnog sistema zvezda u kojem je crveni superdžin prešao u žutog hiperdžina usled interakcije koja je izazvala izbacivanje dela njegove atmosfere. U alternativnom scenariju, žuti hiperdžin je možda doživeo erupciju materije zbog koje je izgledao crveno tokom nekoliko decenija, što se završilo 2014. godine.
Ovi nalazi postavljaju pitanje da li ekstremni crveni superdžinovi, kao što je WOH G64, postoje zato što su u pitanju binarni sistemi koji međusobno deluju, te stoga ne bi dostigli ova ekstremna stanja da su usamljene zvezde. Buduće interakcije će odrediti da li će ova zvezda eksplodirati kao supernova, kolabirati u crnu rupu ili se spojiti sa svojom zvezdom pratiocem.
(Telegraf Nauka/SciMex)