Drvo ispod nemačkog jezera moglo bi otkriti građevine starije 3.000 godina od prvih farmi u regionu

Podvodna arheološka istraživanja u jezeru Arendze sprovode se već nekoliko godina. Pronalazak neolitskih ribolovačkih zamki, srednjovekovne barže i čamca od izdubljenog stabla iz kasnog srednjeg veka privukao je znatnu pažnju.

U leto 2026. godine, istraživači iz Državne kancelarije za kulturnu baštinu i arheologiju nemačke savezne države Saksonija-Anhalt otkrili su još jednu tajnu ovog jezera.

Preporučujemo

Novi nalazi potiču iz vremena pre oko 10.500 godina, kad se ljudi još nisu trajno naseljavali i preživljavali su pomoću lova, sakupljanja i ribolova. Tokom tog perioda, poznatog kao mezolit (srednje kameno doba), živela je i šamanka od Bad Direnberga — a postoje dokazi da su ljudi već tada bili prisutni na obalama jezera Arendze.

Jezero koje tone čuva drevno drvo

Zahvaljujući geološkoj osobenosti jezera, tragovi naselja iz tog doba, kao i nekadašnja obalska linija, izuzetno dobro su očuvani. Za razliku od drugih tela vode u unutrašnosti, koja se polako ispunjavaju muljem tokom milenijuma, dno jezera Arendze sporo tone usled geoloških procesa koji uključuju slanu kupolu u osnovi. Nalazi iz mezolita zbog toga sad leže ispod tankog sloja sedimenta na dubini od oko 20 metara i izuzetno su dobro očuvani.

„Pored uobičajenih nalaza iz ovog perioda, kao što su kamena oruđa ili životinjske kosti, naši ronioci su izvukli spektakularne komade drveta, koji veoma retko opstaju iz ove ere“, objašnjavaju arheolozi.

„Nalazi bacaju potpuno novo svetlo na mezolitski period, za koji su tragovi građevina u centralnoj Nemačkoj dosad bili poznati samo u vidu diskoloracije tla“.

Prema početnim nalazima, stub visok 1,60 metara sa tragovima seče i daske dugačke do 1,30 metara možda su ostaci arhitektonskih struktura.

Moguće građevine su iz vremena pre prvih poljoprivrednika

„Da li posmatramo ostatke koliba ili drugih, dosad potpuno nepoznatih drvenih struktura, predmet je istraživanja. Ako su trajni objekti ili intenzivno održavani prostori za život postojali već pre 10.500 godina — tj. 3.000 godina pre dolaska prvih poljoprivrednika sa svojim dugim kućama u centralnu Evropu — to bi imalo dalekosežne posledice ne samo za naše razumevanje lovaca-sakupljača, već i za poreklo modernih kulturnih pejzaža. Podvodna arheologija u jezeru Arendze pruža jedinstvenu priliku da upoznamo korene našeg modernog sveta“, kažu istraživači.

Dosad je fundamentalna transformacija prirodne sredine u kulturne pejzaže povezivana sa prvim poljoprivrednicima, koji su u centralnu Nemačku migrirali oko 5500. godine pre nove ere.

Sonar mapira nekadašnju obalsku liniju

Nakon otkrića lokacije u proleće 2026, istraživači su sakupili dodatne uzorke i pojedinačne nalaze kako bi utvrdili površinu i starost. U drugoj kampanji, u saradnji sa kompanijom Fraunhofer IOSB-AST iz Ilmenaua, izvršena su sonarska snimanja visoke rezolucije pomoću vozila na daljinsko upravljanje (ROV) — podvodnog robota — da bi se dokumentovale konture nekadašnje obale.

Precizna lokacija svakog pronalaska omogućava istraživačima da mapiraju potencijalne arheološke lokacije i planiraju buduća podvodna arheološka istraživanja. „Podrška podvodnom radu putem najsavremenijih tehnologija razvijenim na institutu Fraunhofer je dragocena za arheologiju“, kažu istraživači.

Spektakularni nalazi iz vremena pre 10.500 godina u jezeru Arendze obećavaju novi uvid u doba poznate šamanke od Bad Direnberga, koja je trenutno u fokusu specijalne izložbe „Šamanka“ u Državnom muzeju preistorije u Haleu.

(Telegraf Nauka/Phys.org)