Šok iz praistorije: Strele stare 60.000 godina još uvek nose smrtonosni otrov, naučnici imaju objašnjenje

Drevni vrhovi strela pronađeni u Južnoj Africi, stari čak 60.000 godina, otkrili su dugo čuvanu tajnu: na sebi još uvek nose tragove biljnih otrova. Ovo revolucionarno otkriće pomera najranije direktne dokaze o korišćenju otrovnog oružja desetinama hiljada godina unazad, pružajući novi uvid u sofisticovane lovačke tehnike naših predaka, piše Science Alert.

Istraživači navode da je otrov pronađen na strelama mogao da usmrti glodara za oko pola sata. Veruje se da je njegova glavna svrha bila usporiti veći plen, omogućavajući lovcima da ga lakše prate i savladaju. Za poređenje, dosad najstariji poznati dokazi o otrovnim strelama iz Afrike stari su oko 7.000 godina.

Preporučujemo

Napredna tehnologija drevnih lovaca

Međunarodni tim istraživača sa univerziteta u Švedskoj i Južnoj Africi ističe da je "otrovno oružje obeležje napredne tehnologije lovaca-sakupljača". Osim što pružaju prve dokaze o lovu otrovnim strelama tokom kasnog pleistocena u Južnoj Africi, dodaju da njihova "otkrića doprinose razumevanju ljudske adaptacije i tehno-bihevioralne složenosti tokom faze brzih, kumulativnih inovacija u regionu."Decenijama sakriveni u muzeju

Zanimljivo je da su ovi drevni vrhovi strela otkriveni još 1985. godine u skloništu Umhlatuzana Rock Shelter u južnoafričkoj provinciji KwaZulu-Natal, ali su decenijama ostali neistraženi u muzejskoj zbirci.

Tek su nedavno naučnici sa Univerziteta u Stokholmu, Univerziteta Linnaeus i Univerziteta u Johanesburgu odlučili da analiziraju 10 vrhova strela iz te kolekcije na kojima su bili vidljivi ostaci nepoznate supstance.

Potraga za hemijskim tragovima

Koristeći naprednu tehniku gasne hromatografije-masene spektrometrije, tim je uspeo da identifikuje otrovne spojeve biljnih korena. Ovo predstavlja prvi direktni dokaz upotrebe biljnih otrova na lovačkom oružju iz perioda pleistocena. Najverovatniji izvor otrova je biljka Boophone disticha, široko rasprostranjena u Južnoj Africi, za koju je i istorijski zabeleženo da su je lokalni narodi koristili za pravljenje otrova za lov.

Iako su naučnici dugo teoretisali da su drevni lovci u Južnoj Africi koristili otrov, dokazi su do sada bili indirektni. Arheolog Sven Isaksson sa Univerziteta u Stokholmu, rukovodilac studije, sa svojim timom godinama je usavršavao tehnike za izdvajanje tragova biljnih otrova sa artefakata. Sada su iste metode primenili na uzorcima starim desetinama hiljada godina.

Analiza je napokon dala rezultate: na pet od 60.000 godina starih vrhova strela pronađeni su tragovi bufanidrina, otrovnog alkaloida prisutnog i na 250 godina starim otrovnim strelama. Na jednom vrhu je identifikovan i drugi toksin, epibufanizin. Kako Isakson i kolege navode u radu, takav nalaz "ne može biti slučajnost."

Sofisticirana strategija preživljavanja

Oba spoja, bufanidrin i epibufanizin, nalaze se u listovima biljke B. disticha. Pronalazak ostataka ovih toksina na tako starim artefaktima sugeriše da ova sofisticirana strategija preživljavanja ima izuzetno dugu istoriju.

"Budući da otrov deluje hemijski, lovci su morali da se oslanjaju i na napredno planiranje, apstrakciju i uzročno-posledično razmišljanje", objašnjavaju autori studije.

Jedna od autorki studije, Marlize Lombard sa Univerziteta u Johanesburgu, još prošle godine u svom istraživačkom radu tvrdila je da je logično pretpostaviti da su lovci-sakupljači u Južnoj Africi koristili otrovne strele pre 60.000 godina. Istakla je da su ljudi u toj regiji već tada poznavali i koristili jestive, lekovite i insekticidne biljke, pa je poznavanje otrovnih bio samo korak dalje.

Studija je objavljena u časopisu Science Advances.

(Telegraf.rs)