Prsten s portretom egipatske kraljice Arsinoje III pronađen u Rusiji: Star je oko 2.200 godina

Tokom iskopavanja na grupi imanja „Voskresensko 6“, na periferiji današnje Anape u Rusiji, arheolozi su otkrili bronzani prsten sa portretom Arsinoje III. Ova egipatska kraljica iz dinastije Ptolemeja vladala je otprilike od 220. do 204. pre nove ere.

Nalaz je objavljen u žurnalu Problemy istorii, filologii, kul’tury, prenosi Nauka i žizn.

Preporučujemo

U antici se na teritoriji današnje Anape nalazila Gorgipija – jedan od gradova Bosforskog kraljevstva, najveće grčko-varvarske države na severnoj obali Crnog mora. Grupa imanja „Voskresensko 6“ najverovatnije je bila deo hore – seoske okoline – Gorgipije. Prsten je pronađen u privrednoj jami, u kojoj su se nalazili i fragmenti keramičkih posuda iz 4. i 3. veka pre nove ere.

Nalaz je masivan, sa ovalnim štitom, izrađen od olovno-kalajne bronze. Portret kraljice je urezan na štitu; prikazani su samo njena glava, vrat i deo ramena. Glava je okrenuta ulevo, a na vratu se vide nabori ivice hitona – tradicionalne grčke odeće. Frizuru na glavi umetnik je predstavio vertikalnim, blago zakrivljenim uskim valjcima. Okružuje je još jedan valjak koji na potiljku prelazi u veliku punđu sa zaobljenim izbočinama. Ove izbočine mogle bi predstavljati ili uvijene lokne, ili glave ukosnica, ili namotaje niti sa perlama.

Pretpostavka da portret pripada upravo Arsinoji III zasniva se na analogijama, uključujući i prikaze na novčićima. Pritom, prstenove na kojima je kraljica prikazana sa punđom sa zaobljenim izbočinama autori članka izdvajaju u posebnu grupu. Sa novim nalazom, takvih prstenova je ukupno šest. Tri potiču sa Bosfora, uključujući još jedan iz okoline Gorgipije i jedan iz Pantikapeja, prestonice kraljevstva. Preostala tri prstena potiču sa grobalja u Zakubanju.

Na severnom Crnom moru poznato je nekoliko desetina bronzanih prstenova sa prikazima kraljeva i kraljica iz dinastije Ptolemeja. Ne postoji jedinstveno mišljenje o tome kako su ovi ukrasi dospeli na severne obale Crnog mora i zašto su takvi nalazi tamo koncentrisani. Neki istraživači smatraju da su prstenove doneli bosforski plaćenici koji su služili egipatskim kraljevima. Drugi pretpostavljaju da je pojava prstenova „ptolemejskog tipa“ povezana sa širenjem egipatskih kultova. Treći smatraju da su to bili prestižni darovi Bosforcima koji su učestvovali u izvozu žita. Četvrti veruju da oni odražavaju diplomatske kontakte između Egipta i Bosfora.

(Telegraf Nauka/Nauka i žizn)